„A, zjawiłaś się.
No przesuń się, nie stój jak słup — ludzie muszą pracować.”
Nadieżda się nie ruszyła.
Na podeście trzeciego piętra stały już dwa kartonowe pudła, zwinięta w rulon sofa i dziecięce biurko ze śladami po naklejkach.
Wszystkim dowodziła Elwira Ignatjewna, teściowa, stojąca niżej przy windzie, w bluzce z żabotem i dużych bursztynowych klipsach, jakby wybierała się na święto, a nie na cudzą klatkę schodową.
Nadieżda wyszła z mieszkania na podest i przymknęła za sobą drzwi.
Stanęła do nich plecami.
„Wnoście, wnoście, panowie!”
„Do ostatnich drzwi.”
„Biurko do dalszego pokoju, pod okno.”
„Tiomka będzie tam odrabiał lekcje.”
Tragarz w niebieskiej koszulce, starszy z nich, już po trzecim kursie po schodach, postawił pudło i wytarł czoło.
„Gospodyni, otworzy pani?”
„Klucz nie pasuje.”
„Będzie pasował, będzie pasował,” ucięła teściowa za Nadieżdę.
„Mój syn tu mieszka.”
„A ona tak, przy nim.”
Telefon w kieszeni Nadieżdy drgnął.
Arkadij.
„Nad’, słuchaj… matka dzwoniła, mówi, że Reginkę z dziećmi trzeba dokwaterować.”
„Tymczasowo.”
„Podjadę i się dogadamy, dobra?”
„Tu takie branie się zaczęło…”
Za jego plecami pluskała woda i ktoś rechotał.
Mąż był „w sieci”: lajkował cudze połowy, podczas gdy pod jego drzwiami rozładowywano cudzą sofę.
Nadieżda schowała telefon.
Oparła się o drzwi i zaczęła patrzeć, jak obcy mężczyźni wnoszą na jej piętro czyjeś życie.
Mieszkanie nie było „ich”.
Mieszkanie było Nadieżdy.
Trzypokojowe mieszkanie w dziewięciopiętrowym bloku z cegły dostała po ciotce Kławie pięć lat przed tym, zanim w ogóle poznała Arkadija.
Spadek.
Formalnie czysto, wpisane na jedno nazwisko.
Za takie mieszkanie w Ramieńskim prosili teraz jedenaście milionów.
Arkadij wprowadził się tu po ślubie, z jedną walizką i tymczasowym meldunkiem na trzy lata.
Meldunek jest przy drzwiach, nie u notariusza, pomyślała Nadieżda.
Meldunek mówi, gdzie człowiek śpi.
Własność mówi, czyje to jest.
„Co tak stoisz jak obca?”
Elwira Ignatjewna wreszcie weszła na podest, sapiąc i przyciskając rękę do boku.
„Reginoczce ciasno w Woskriesieńsku, a ty masz puste pałace.”
„Kobieta po pięćdziesiątce, a w trzech pokojach siedzi sama i gdacze nad swoimi papierkami.”
„Ani dziecka, ani wnuka.”
„Daj chociaż dzieciom miejsce, nie zbiedniejesz.”
Nadieżda opuściła rękę do kieszeni.
Powoli.
„Gdaczę,” powiedziała.
Nie pytaniem.
Po prostu powtórzyła za nią.
„No i dobrze, że milczysz,” teściowa uznała to za zgodę i od razu ciągnęła dalej.
„I przesuń swoją lodówkę pod ścianę, Reginki obok się nie zmieści.”
„I powiedz Arkaśce, niech wyniesie szafę z dalszego pokoju, dzieciom ona do niczego.”
Elwira Ignatjewna rozdawała pokoje tak, jakby podest przydzielono jej nakazem kwaterunkowym.
Jej telefon zaśpiewał.
Dźgnęła ekran grubym palcem, przyłożyła go do ucha, ale ręce jej nie słuchały — czy to od schodów, czy od podniecenia — i rozmowa włączyła się na głośnik.
Na cały podest.
„Reginoczka!”
„Gdzie jesteś?” krzyknęła teściowa do telefonu.
„Jeszcze na przystanku, mamo!”
Głos Reginy głośno rozszedł się po klatce.
„Autobus się spóźnia.”
„Wchodź, nie czekaj na mnie.”
„Jak przyjadę, od razu zajmę sypialnię, tę większą, z balkonem.”
„Moja szafa pod okno.”
„A Nad’ce wszystko jedno — siedzi tam sama ze swoimi papierkami, dasz jej nawet schowek i też będzie zadowolona.”
Na podeście zrobiło się cicho.
„Słyszałaś?”
Teściowa schowała telefon, zadowolona.
„Sama wszystko powiedziała.”
„Sypialnia dla Reginoczki.”
„A wy z Arkaśką przemęczycie się w małym pokoju.”
„Odsuń się wreszcie od drzwi!”
Elwira Ignatjewna zrobiła krok naprzód i wyciągnęła z torebki klucz.
„My mamy swój!”
„Arkaszka dorobił pół roku temu.”
„Na wszelki wypadek!”
Wsadziła klucz do zamka.
Przekręciła.
Klucz nie poszedł.
Wcisnęła jeszcze raz, z naciskiem, aż palce jej zbielały.
Zamek nie ustępował.
Klucz uderzał w wkładkę i nie chciał wejść, jak karta, której bramka uparcie nie przyjmuje.
„Co ty zrobiłaś z drzwiami?!”
Teściowa szarpnęła za klamkę.
„Wkładkę zmieniłam trzy tygodnie temu,” powiedziała Nadieżda równo.
„Po jednej rodzinnej rozmowie.”
„Wasz duplikat jest teraz tylko kawałkiem żelaza.”
„Arkaszka sam pozwolił!”
Teściowa potrząsnęła telefonem przed jej twarzą.
„O, napisał na czacie!”
„Sam!”
„Przy wszystkich!”
Dźgnęła ekran i przeczytała na głos, triumfując.
„»Mamo, wnoś po cichu.«”
„»Nadia połamie się trochę dla pozoru i się podda, ona zawsze tak robi.«”
„»Wieczorem przyjadę i załagodzimy.«”
„Widziałaś?”
„Własny syn!”
Nadieżda spojrzała w swój telefon.
Ten sam wspólny czat, ta sama wiadomość.
Zrobiła zrzut ekranu.
Milcząco.
Po schodach, sapiąc, weszła Regina — z reklamówką, czerwona na twarzy.
Minęła pudła i podeszła prosto do Nadieżdy, stając o pół kroku od niej.
„Nad’, no co ty się stawiasz?” powiedziała jej prosto w twarz.
„Tobie i schowek wystarczy aż nadto.”
„Przecież siedzisz tam sama ze swoimi cyferkami, tobie wszystko jedno.”
Nadieżda nie odpowiedziała Reginie.
Wyjęła z kieszeni klucz, otworzyła drzwi, weszła i po minucie wróciła z cienką teczką.
Położyła kartkę na parapecie przy windzie.
Tekstem do góry.
„Wypis z jednolitego rejestru nieruchomości.”
„Data rejestracji — pięć lat przed ślubem.”
„Właściciel jeden.”
„Ja.”
„Meldunek Arkadija jest tymczasowy, do października.”
„Meldunek to adres, pod którym się śpi.”
„Można wymeldować.”
Regina pochyliła się nad kartką.
Przeczytała datę.
Cofnęła się o krok.
Nadieżda wyjęła telefon.
Wybrała numer.
Przy obu, nie odchodząc na bok.
„Dzień dobry, Siergieju Anatoljewiczu.”
„Tu Nadieżda z trzydziestego czwartego, przy Siewiernej.”
„Mam pod drzwiami obcych ludzi z ładunkiem.”
„Klucz nie pasował, a teraz żądają, żebym ich wpuściła.”
„Na podwórzu stoi samochód, GAZela.”
„Jestem właścicielką, zgody nie dawałam.”
„Chciałam tylko, żeby pan wiedział.”
„Na wszelki wypadek.”
Nie wzywała pomocy.
Informowała.
Różnicę między tymi dwiema rzeczami widać było na twarzach obu kobiet wyraźniej niż jakikolwiek wypis.
Elwira Ignatjewna cofnęła się ku pudłom i usiadła na tym z dziecięcym biurkiem.
Prawie obok, ledwie wyczuwając krawędź.
I tak została.
A potem zaczęła inną śpiewkę.
„Nadiuszeńko… no jak ty tak możesz z matką…”
Głos teściowej osiadł, zadrżał, przeszedł w płacz.
„Ja przecież chciałam jak najlepiej.”
„Serce mam chore, spokój mi przepisali, a tu Reginoczka z dziećmi się męczy…”
„Ja przecież jestem matką.”
„Matka wszystko dla dzieci.”
„Nocami nie spałam, na nogi stawiałam…”
„A wy na mnie dzielnicowym.”
Nadieżda stała przy drzwiach.
Nie podeszła.
Nie usiadła obok.
Nie podała wody.
„Ja też mam serce, Elwiro Ignatjewno,” powiedziała.
„Dlatego ładujcie z powrotem.”
Starszy tragarz spojrzał na parapet, na kartkę, na siedzącą staruszkę.
„To komu mamy odpowiadać, gospodyni?” spytał, właściwie do nikogo.
Nie doczekał się odpowiedzi i zdecydował sam.
„Chłopaki, ładujemy z powrotem.”
I znieśli na dół te same pudła, tę samą sofę, to samo biurko.
W dół szło dwa razy szybciej.
Regina, nie czekając na koniec, zbiegła za nimi i dogoniła tragarzy już przy samochodzie.
Zobaczyła swoją sofę na pace, dziecięce biurko na wierzchu, i wybuchła prosto na podwórzu, pod kwitnącymi lipami, przy dzieciach na hulajnogach.
„Mamo!”
„Przecież mówiłaś, że wszystko załatwione!”
„Ja już swoje dwupokojowe wynajęłam!”
„Od poniedziałku wchodzą lokatorzy!”
„Dokąd mam teraz iść z dziećmi?!”
„Reginoczka, córeczko, ja przecież nie wiedziałam, że Nad’ka tak…” bełkotała teściowa z góry, z okna klatki schodowej.
„»Nie wiedziałaś«!”
Regina kopnęła koło GAZeli.
„Wzięłam zadatek!”
„Trzydzieści tysięcy!”
„Z góry dali!”
Tak wszyscy się dowiedzieli, że mieszkanie w Woskriesieńsku wynajęto wcześniej, niż zapytano właścicielkę mieszkania w Ramieńskim.
Starszy syn, Tioma, przez cały ten czas siedział na ławce przy wejściu w słuchawkach i ani razu nie odwrócił się w stronę awantury.
Najwyraźniej napatrzył się już dość także w domu.
Ciocia Zoja z piątego, łuskając słonecznik, obejrzała spektakl do ostatniego pudła.
Kiedy GAZela odjechała, splunęła łupiną.
„Doczekaliśmy się.”
„W biały dzień dzielą mieszkanie, w którym nie mieszkają.”
Arkadij przyjechał wieczorem.
Z nowiutką echosondą za osiemnaście tysięcy — tą, którą kupił zamiast obiecanego remontu balkonu — i z dwoma okoniami w reklamówce.
„No co wy tu urządziliście, co?” powiedział od progu.
„Matka we łzach.”
„Reginka nie odbiera telefonu.”
„Rodzina, pożal się Boże.”
Nadieżda postawiła przed nim talerz.
Obok położyła telefon ekranem do góry.
Na ekranie była jego własna wiadomość z czatu: „połamie się trochę dla pozoru i się podda, ona zawsze tak robi”.
„Kiedy balkon?” spytała.
Arkadij spojrzał na ekran.
Potem w talerz.
Potem wbił wzrok w telefon.
Dwa tygodnie później ciocia Zoja złapała Nadieżdę przy windzie i ściszonym głosem zdała relację o Reginie.
Lokatorzy w Woskriesieńsku się wprowadzili, zadatku nie oddali, a do kawalerki matki w czwórkę się nie zmieścić.
Regina wynajęła pokój w tym samym Woskriesieńsku, trzy razy drożej, niż płaciłaby w Ramieńskim.
Z matką teraz nie rozmawia: obraziła się, że tamta „wszystko zawaliła”.
Dokończywszy, ciocia Zoja wróciła do swoich pestek.
Elwira Ignatjewna początkowo wydzwaniała — raz żeby popłakać, raz żeby wypominać „niewdzięcznej synowej”.
Arkadij odbierał coraz rzadziej.
Potem przestał — Nadieżda widziała to sama, we własnej kuchni.
Po miesiącu teściowa zaszła z innej strony: prosiła Arkadija, żeby „porozmawiał z Nadią, żeby się nie gniewała”, i przekazał, że ona nie chowa urazy i gotowa jest „wszystko zapomnieć”.
Arkadij niczego nie przekazał, ani wtedy, ani później.
Balkonu tak i nie zrobił.
Za to echosonda kurzyła się teraz właśnie w tym schowku, który Regina dwukrotnie — przez głośnik i prosto w oczy — łaskawie przydzielała Nadieżdzie.
Numer tamtej GAZeli Nadieżda przepisała do notesu leżącego przy kuchence.
Na wszelki wypadek.
