— Przepraszam, kim państwo są i dlaczego rozłożyliście swoje rzeczy w mojej sypialni? — zapytała Elena, zatrzymując się w drzwiach pokoju.
Kobieta stojąca przy szafie drgnęła tak gwałtownie, że wieszak wyślizgnął się jej z ręki i upadł na podłogę.
Na łóżku Eleny leżały dziecięce bluzeczki, opakowanie wilgotnych chusteczek, pluszowy królik z oderwanym uchem i obca kosmetyczka.
Przy oknie stały dwa duże pudła, a na jednym z nich koślawym pismem napisano: „Naczynia. Ostrożnie”.
— A pani… kim jest? — zapytała nieznajoma, powoli prostując się i przyciskając do piersi złożoną męską koszulę.
Elena patrzyła na nią przez kilka sekund, po czym przeniosła wzrok na swoją szafę, w której zamiast jej sukienek wisiały już cudze kurtki i dziecięcy kombinezon.
— Jestem właścicielką tego mieszkania.
Z przedpokoju dobiegł męski głos.
— Ola, kto tam jest?
Chwilę później do sypialni wszedł wysoki mężczyzna w domowych spodniach i koszulce.
Za nim wyjrzała około sześcioletnia dziewczynka z ciastkiem w ręce.
Mężczyzna zobaczył Elenę, pobladł i odruchowo zasłonił sobą dziecko.
— Jak pani weszła?
Elena uniosła klucze.
— Otworzyłam drzwi.
Swoje.
Cisza stała się tak gęsta, że słychać było skrzypnięcie rączki wózka w korytarzu.
Zaledwie trzy dni wcześniej Elena wyjechała służbowo do sąsiedniego regionu.
Planowała zostać tam przez tydzień: spotkanie z dostawcami, sprawdzenie dokumentów i negocjacje.
Wszystko jednak zakończyło się wcześniej.
W piątek po południu podpisano potrzebne jej dokumenty i postanowiła nie zostawać w hotelu do poniedziałku.
Kupiła bilet na najbliższy pociąg podmiejski, po drodze wzięła kawę w papierowym kubku i zdążyła nawet pomyśleć, jak przyjemnie będzie wrócić wcześniej do domu: wziąć prysznic, włączyć film i spokojnie rozpakować walizkę.
Nie napisała do nikogo.
Nawet do byłego męża, Siergieja, z którym po rozwodzie utrzymywała sporadyczny kontakt z powodu wspólnych spraw związanych ze starym samochodem, który przypadł mu podczas podziału majątku.
Elena nikogo nie poinformowała o swoim powrocie.
A teraz stała pośrodku własnej sypialni, w której obca kobieta układała rzeczy na jej półkach.
— Porozmawiajmy spokojnie — odezwał się jako pierwszy mężczyzna.
— Prawdopodobnie doszło do nieporozumienia.
Elena powoli odwróciła się w jego stronę.
— Nieporozumienie jest wtedy, gdy sąsiedzi pomylą torby stojące pod drzwiami.
Kiedy wracam do domu i widzę na swoim łóżku cudze zabawki, nazywa się to inaczej.
Kobieta, którą mężczyzna nazwał Olą, szybko mrugała, spoglądając raz na Elenę, raz na swojego męża.
— Siergiej powiedział, że możemy.
Na dźwięk imienia byłego męża Elena nawet nie uniosła brwi.
Tylko jej palce mocniej zacisnęły się na pęku kluczy.
— Jaki Siergiej?
— Siergiej Wiktorowicz.
Powiedział, że mieszkanie i tak stoi puste, pani jest w innym mieście, a my potrzebujemy go tylko na kilka tygodni.
Jesteśmy krewnymi jego ciotki.
Dokładniej mówiąc, matka mojego męża była jej kuzynką.
Mężczyzna niezręcznie odchrząknął.
— Jestem Artiom.
To moja żona Olga.
Dzieci są w salonie.
Naprawdę myśleliśmy, że wszystko zostało uzgodnione.
— Z kim?
— Z właścicielem mieszkania.
Elena powoli skinęła głową.
— Rozumiem.
Tylko że właścicielka mieszkania stoi teraz przed państwem.
A Siergiej nie mieszka tutaj od dwóch lat i nie ma już z tym mieszkaniem nic wspólnego.
Olga głośno wciągnęła powietrze.
— Ale otworzył drzwi swoimi kluczami…
— To również bardzo mnie interesuje.
Elena wyszła do przedpokoju.
Stały tam trzy walizki, dziecięcy wózek, torby z zakupami i duży worek z butami.
Na jej szafce leżał cudzy portfel, a obok znajdowały się kluczyki samochodowe.
W salonie na kanapie siedział około dziesięcioletni chłopiec i oglądał kreskówkę na tablecie.
Na stoliku kawowym leżały kanapki, jabłka, dziecięce kolorowanki i flamastry.
Na podłodze obok fotela znajdowała się teczka Eleny z dokumentami.
Ktoś zdjął ją z półki, żeby postawić tam książki dla dzieci.
Elena podeszła, podniosła teczkę i wsunęła ją pod pachę.
— Dobrze — powiedziała.
— Teraz wszyscy dorośli idą do kuchni.
Dzieci zostają w salonie.
I bez niepotrzebnego hałasu wyjaśnicie mi dokładnie, jak znaleźliście się w moim mieszkaniu.
Artiom wymienił spojrzenie z żoną.
— Nie chcieliśmy problemów.
— Problemy już są.
W kuchni Elena zauważyła jeszcze jeden nieprzyjemny szczegół.
W lodówce znajdowały się cudze produkty, jej pojemniki przesunięto pod tylną ścianę, a na blacie stał garnek, którego nigdy wcześniej nie widziała.
Olga usiadła na brzegu krzesła i złożyła ręce na kolanach.
Artiom pozostał na stojąco.
— Siergiej powiedział, że jest pani jego byłą żoną — zaczął ostrożnie.
— Powiedział, że mieszkanie należało do waszej rodziny, ale teraz stoi puste.
Twierdził, że wyjechała pani na długo i że ma prawo nas tutaj wpuścić.
Elena uśmiechnęła się bez cienia radości, jedynie oczami.
— To mieszkanie nigdy nie było wspólne.
Kupiłam je przed ślubem.
Siergiej mieszkał tutaj, kiedy byliśmy małżeństwem, ponieważ mu na to pozwalałam.
Po rozwodzie się wyprowadził.
— Powiedział, że i tak zamierzała je pani wynajmować.
— Nawet gdybym zamierzała, nie dawałoby mu to prawa do wpuszczania tutaj ludzi.
Olga zaczerwieniła się.
— Zapłaciliśmy mu.
Elena powoli odwróciła się w jej stronę.
— Co?
Artiom spojrzał z irytacją na żonę, ale było już za późno.
— Powiedział, że pobiera pani zaliczkę — odezwała się cicho Olga.
— Daliśmy mu pieniądze za miesiąc i kaucję za klucze.
Wypisał ręcznie pokwitowanie.
W kuchni zapadła cisza.
Elena przez kilka sekund po prostu patrzyła na kobietę.
Następnie wyciągnęła rękę.
— Proszę pokazać.
Olga zerwała się z miejsca, wybiegła do przedpokoju i wróciła z torebką.
Wyjęła z niej pogniecioną kartkę wyrwaną z notesu.
Elena rozłożyła papier.
Natychmiast rozpoznała charakter pisma Siergieja.
Koślawy, zamaszysty, z długimi ogonkami przy literach.
Na pokwitowaniu napisano, że Siergiej otrzymał pieniądze za tymczasowy pobyt rodziny Artioma w mieszkaniu pod podanym adresem.
Na dole widniała data — poprzedni dzień.
Elena położyła kartkę na stole.
— Czyli jeszcze wziął pieniądze.
Artiom gwałtownie przesunął dłonią po twarzy.
— Co za drań…
Olga ścisnęła pasek torebki tak mocno, że pobielały jej knykcie.
— Nie wiedzieliśmy.
Naprawdę.
Mówił bardzo pewnie.
Powiedział, że sama poprosiła go pani o zajmowanie się mieszkaniem podczas pani nieobecności.
Wprowadziliśmy się wczoraj.
Nie zdążyliśmy nawet rozpakować wszystkich rzeczy.
— Wczoraj?
— Tak.
Sam nas przywiózł.
Pomógł wnieść walizki.
Pokazał, gdzie znajduje się pościel.
Elena spojrzała w stronę drzwi sypialni.
— W mojej szafie?
Olga spuściła wzrok.
— Powiedział, że możemy z niej korzystać.
Elena wyjęła telefon.
— Teraz sam Siergiej wszystko wyjaśni.
Wybrała numer byłego męża.
Pierwsze połączenie odrzucił.
Drugie również.
Za trzecim razem odebrał zirytowany.
— Lena, jestem zajęty.
Co się stało?
— Przyjedź.
— Dokąd?
— Do mojego mieszkania.
Po drugiej stronie zapadła cisza.
— Przecież jesteś w podróży służbowej.
— Już nie.
Siergiej milczał tak długo, że Elena spojrzała na ekran, żeby sprawdzić, czy połączenie nie zostało przerwane.
— Lena, tylko bez histerii…
— Przyjedź w ciągu czterdziestu minut.
Albo natychmiast wzywam policję i twoi krewni będą wyjaśniać, kto ich tutaj wpuścił.
— Nie wzywaj policji.
Już jadę.
Elena zakończyła rozmowę.
Artiom zapytał z napięciem:
— Co mamy robić?
— Pakować rzeczy.
Olga zerwała się na nogi.
— Ale mamy dzieci!
Nie możemy teraz wylądować na ulicy!
Elena uważnie jej się przyjrzała.
Nie było w Oldze bezczelności, której Elena początkowo się spodziewała.
Były w niej zmęczenie, strach i złość, ale nie skierowana przeciwko Elenie.
Kobieta wyraźnie rozumiała, że została wciągnięta w cudzą historię i teraz sama nie wiedziała, jak się z niej wydostać.
— Macie samochód?
— Tak.
— Macie krewnych w mieście?
Artiom odpowiedział po krótkiej chwili.
— Możemy przenocować u mojej siostry.
Ale ma jednopokojowe mieszkanie, więc będzie niewygodnie.
— Niewygoda nie jest powodem, żeby mieszkać w cudzym mieszkaniu bez zgody właścicielki.
Skinął głową.
— Tak.
Ma pani rację.
Olga zakryła twarz dłońmi.
— Wiedziałam.
Mówiłam ci, Artiom, że wszystko wygląda zbyt łatwo.
Dobre mieszkanie, od zaraz, bez umowy, tylko pokwitowanie…
A ty powtarzałeś, że przecież jest krewnym i nas nie oszuka.
Artiom nic nie odpowiedział.
Elena poszła do salonu.
Dzieci patrzyły na nią nieufnie.
Dziewczynka przyciskała do siebie tego samego królika, a chłopiec odłożył tablet na kolana.
— Będziecie musieli spakować zabawki — powiedziała Elena łagodniejszym tonem.
— Rodzice zaraz wszystko wam wyjaśnią.
Dziewczynka zapytała szeptem:
— Wyrzucają nas?
Elena przykucnęła obok niej, ale nie próbowała udawać czułości, której nie czuła.
— Dorośli źle się umówili.
Wy nie jesteście niczemu winni.
Teraz wasi rodzice spakują rzeczy i pojedziecie w inne miejsce.
Dziewczynka skinęła głową, ale jej usta zadrżały.
Elena wstała.
Nie miała pretensji do dzieci.
Jednak każda minuta, podczas której obcy ludzie znajdowali się w jej domu, drażniła ją coraz mocniej.
Wróciła do kuchni.
— Pakujcie się.
Siergiej niedługo przyjedzie.
Kiedy Olga składała rzeczy w sypialni, Elena chodziła po mieszkaniu i sprawdzała, czego zdążyli dotknąć.
W łazience na jej półce stały cudze szampony.
W koszu leżały ręczniki, które Olga najwyraźniej wyjęła z szafy.
Na pralce suszyły się dziecięce skarpetki.
W gabinecie Elena zastała Artioma przy regale.
Mężczyzna szybko się cofnął.
— Tylko zabierałem pudełko.
Włożyliśmy do niego przewody.
Elena skinęła głową, ale mimo to podeszła do półki.
Jej dokumenty nie leżały tak, jak je zostawiła.
Jedna koperta była otwarta.
— Kto tego dotykał?
Artiom zmarszczył brwi.
— Nie ja.
Z sypialni dobiegł głos Olgi.
— Siergiej przeglądał.
Powiedział, że trzeba sprawdzić, czy nie ma tam pani osobistych rzeczy, które lepiej byłoby schować.
Elena znieruchomiała.
Potem wzięła kopertę.
W środku znajdowały się kopie starych dokumentów dotyczących mieszkania, polisa ubezpieczeniowa i rachunki.
Nic szczególnie wartościowego, ale sam fakt, że Siergiej grzebał w jej papierach, sprawił, że musiała kilka razy powoli odetchnąć, żeby nie zacząć krzyczeć.
Zrobiła zdjęcia koperty, otwartej szuflady, cudzych przedmiotów w pokojach, walizek, wózka i pokwitowania.
Artiom obserwował ją ponuro.
— Zamierza pani złożyć zawiadomienie?
Elena spojrzała na niego.
— Na razie dokumentuję to, co się wydarzyło.
To, jak się wszystko zakończy, zależy od Siergieja.
— Odda nam pieniądze?
— Proszę zapytać jego.
Ale z mojego mieszkania wyprowadzicie się niezależnie od odpowiedzi.
Artiom zacisnął zęby i skinął głową.
Siergiej przyjechał po trzydziestu pięciu minutach.
Elena usłyszała, jak pośpiesznie otwiera drzwi swoim kluczem.
A więc rzeczywiście zachował komplet.
Wszedł do przedpokoju, zobaczył walizki, Artioma z torbami, Olgę z zaczerwienioną twarzą i Elenę stojącą przy lustrze z teczką w rękach.
— Lena, tylko nie zaczynaj…
Wyciągnęła dłoń.
— Klucze.
Siergiej nie wyjął ich od razu.
Najpierw spróbował się uśmiechnąć.
— Wszystko wyjaśnię.
— Klucze.
Wyciągnął z kieszeni dwa klucze na starym breloku.
Elena zabrała je i od razu zapytała:
— Są jeszcze jakieś?
— Nie.
— Dobrze się zastanów.
Siergiej zirytowany wypuścił powietrze.
— Mówię, że nie.
Artiom gwałtownie zrobił krok w jego stronę.
— Oddaj pieniądze.
Siergiej zwrócił się do niego.
— Poczekaj.
Zaraz wszystko wyjaśnimy.
— Co tu wyjaśniać?
Powiedziałeś, że mieszkanie należy do ciebie i twojej byłej żony.
Powiedziałeś, że możesz nas wpuścić.
Wziąłeś pieniądze.
Siergiej zerknął na Elenę.
— Nie mówiłem, że jest moje.
Powiedziałem, że sprawę da się załatwić.
Olga wyszła z sypialni z dziecięcą torbą.
— Powiedziałeś: mieszkajcie spokojnie, właścicielka nie ma nic przeciwko.
Siergiej poczerwieniał.
— Myślałem, że Lena nie będzie miała nic przeciwko!
Mieszkanie stało puste!
Elena zaśmiała się krótko, ale bez uśmiechu.
— Postanowiłeś myśleć za mnie?
— Chciałem pomóc ludziom!
— Za pieniądze?
Siergiej otworzył usta, ale nie znalazł odpowiedzi.
Elena położyła pokwitowanie na szafce.
— Wziąłeś od nich pieniądze za moje mieszkanie.
Wpuściłeś obcych ludzi do mojej sypialni.
Otwierałeś moje szafy.
Grzebałeś w moich dokumentach.
I teraz chcesz powiedzieć, że tylko pomagałeś?
Siergiej przesunął dłonią po karku.
— Lena, nie wyolbrzymiaj.
Pomieszkaliby tydzień.
Najwyżej dwa.
Chciałem ci później powiedzieć.
— Po tym, jak wróciłabym i zobaczyła obcych ludzi?
— Przecież byś od tego nie umarła.
Olga gwałtownie odwróciła się w jego stronę.
— Czy ty jesteś normalny?
Nocowaliśmy tutaj z dziećmi!
A gdyby wezwała policję i zabrali nas na przesłuchanie?
— Nikt by was nie zabrał — burknął Siergiej.
— Uspokójcie się.
Elena patrzyła na byłego męża tak uważnie, że spuścił wzrok.
— Teraz oddasz im pieniądze.
— Nie mam całej kwoty w gotówce.
— Przelewem.
— Lena, nie rozkazuj mi.
— W takim razie wzywam policję i cała wasza trójka będzie wyjaśniać sytuację funkcjonariuszom.
Mam pokwitowanie, zdjęcia i twój komplet kluczy.
Siergiej poczerwieniał ze złości.
Przy skroniach pojawiły mu się czerwone plamy.
— Zawsze lubiłaś wywierać presję!
— A ty zawsze lubiłeś brać cudze rzeczy i udawać, że masz do nich prawo.
To zdanie trafiło dokładnie w cel.
Siergiej gwałtownie się odwrócił, wyjął telefon i zaczął przelewać pieniądze Artiomowi.
Artiom stał obok i sprawdzał wpływ.
Kiedy jego telefon wydał dźwięk, powiedział:
— Przyszły.
— Cała kwota? — zapytała Elena.
— Tak.
— W takim razie spakujcie resztę.
Pakowanie trwało prawie godzinę.
Olga w milczeniu wyjmowała rzeczy z szafy, składała ubrania dzieci, zbierała kosmetyki i ręczniki.
Za każdym razem, gdy znajdowała coś swojego między rzeczami Eleny, czerwieniła się jeszcze bardziej.
— Przepraszam — powiedziała w końcu cicho, kiedy zostały same w sypialni.
— Rozumiem, że nie musi pani tego słuchać, ale naprawdę nie wiedzieliśmy.
Elena spojrzała na nią.
— Powinniście byli podpisać normalną umowę z właścicielem.
— Powinniśmy.
— I sprawdzić dokumenty.
Olga skinęła głową.
— Tak.
Tylko że… kiedy ma się dwoje dzieci, wynajęte mieszkanie nagle przepada, rzeczy są już spakowane, a ktoś mówi, że jest dostępna inna opcja i można wprowadzić się jeszcze dziś…
Człowiek przestaje rozsądnie myśleć.
Elena nie okazała jej współczucia na głos.
Jednak złość na tę kobietę prawie już zniknęła.
Cała złość była teraz skierowana na Siergieja.
— Proszę zabrać dziecięce zabawki z łóżka.
— Już.
W przedpokoju Siergiej próbował mówić do Artioma półgłosem.
— Dlaczego teraz się obrażasz?
Przecież oddałem pieniądze.
— Wpakowałeś nas w kłopoty.
— Nikt nikogo w nic nie wpakował.
Artiom postawił torbę na podłodze.
— Wpuściłeś moje dzieci do cudzego mieszkania.
Rozumiesz to czy nie?
Siergiej skrzywił się.
— Już wystarczy.
Elena wyszła z sypialni.
— Siergiej, zostaniesz tutaj do końca i dopilnujesz, żeby zabrali wszystkie swoje rzeczy.
Potem pojedziemy do ciebie po drugi komplet kluczy, który z pewnością gdzieś trzymasz.
Drgnął.
— Nigdzie nie jadę.
— Pojedziesz.
— Nie jesteś już dla mnie nikim, żeby mną rządzić.
— Dokładnie.
Nie jestem już dla ciebie nikim.
Dlatego nie masz żadnego prawa korzystać z mojego mieszkania.
A jeśli o tym zapomniałeś, mogę ci przypomnieć przy świadkach i funkcjonariuszach policji.
Siergiej zacisnął zęby.
— Twój charakter stał się zupełnie nie do zniesienia.
— Nie.
Po prostu kiedyś zbyt długo wszystko tłumaczyłam.
Teraz od razu działam.
Kiedy Artiom i Olga wynieśli ostatnie torby, dzieci siedziały już w samochodzie na podwórzu.
Olga wróciła po wózek i ponownie zatrzymała się w drzwiach.
— Zostawiliśmy pani ręczniki w łazience.
Niczego nie zabraliśmy.
Proszę wszystko sprawdzić.
— Sprawdzę.
— I jeszcze jedno…
Naprawdę nie chciałam wtargnąć do pani domu.
Elena skinęła głową.
— Wierzę pani.
Olga wyglądała, jakby spodziewała się innej odpowiedzi, ale nie zaczęła się spierać.
Wyszła, ostrożnie zamykając za sobą drzwi.
W mieszkaniu zostali Elena i Siergiej.
Natychmiast się zmienił.
Dopóki znajdowali się tam inni ludzie, zachowywał się bezczelnie.
Teraz jego ramiona opadły, ale zamiast skruchy na twarzy pojawiła się irytacja.
— Urządziłaś niezłe przedstawienie.
Elena powoli obeszła przedpokój, sprawdziła szafę, zajrzała do łazienki, kuchni i sypialni.
— Kiedy zdążyłeś dorobić klucze?
Siergiej wzruszył ramionami.
— Dawno.
Jeszcze kiedy mieszkaliśmy razem.
— Po rozwodzie prosiłam, żebyś oddał wszystkie komplety.
— Zapomniałem.
— Nie, Siergiej.
Zatrzymałeś je specjalnie.
Milczał.
— Po co?
— Nigdy nie wiadomo.
Na wypadek, gdyby coś było potrzebne.
— Potrzebne okazało się wynajęcie mojego mieszkania krewnym.
— Nie wynajęcie, tylko tymczasowe wpuszczenie.
— Za pieniądze.
Zdenerwował się.
— A co miałem zrobić, pomagać wszystkim za darmo?
Sami zaproponowali, że mi podziękują.
Elena spojrzała na niego z takim zdumieniem, jakby widziała go po raz pierwszy.
Kiedyś mieszkała z tym człowiekiem przez prawie osiem lat.
Wiedziała, jak pije kawę, jak szuka pilota i jak się złości, kiedy przegrywa w szachy na telefonie.
Teraz jednak nie stał przed nią były mąż, lecz obcy mężczyzna, który szczerze nie rozumiał, dlaczego nie można rozporządzać cudzą własnością.
— Byłeś pewien, że się nie dowiem.
Siergiej prychnął.
— Nie powinnaś była wracać.
— Właśnie.
Zrozumiał, że powiedział za dużo.
Elena wzięła torebkę.
— Jedziemy.
— Dokąd?
— Po pozostałe klucze.
— Powiedziałem, że nie ma więcej.
Elena wyjęła telefon.
— W takim razie zaczekamy tutaj na policję.
Siergiej zaklął pod nosem.
— Dobrze.
Jeden komplet mam w domu.
Na wszelki wypadek.
— W takim razie go zabierzemy.
Do mieszkania Siergieja jechali w milczeniu.
Elena siedziała za kierownicą, a Siergiej na miejscu pasażera.
Kilka razy zaczynał mówić, ale za każdym razem milkł.
Przed budynkiem burknął:
— Rozumiesz przynajmniej, że nie zrobiłem tego ze złośliwości?
Elena wyłączyła silnik.
— Nie obchodzi mnie, czy zrobiłeś to ze złośliwości, czy z głupoty.
Rezultat jest taki sam.
Siergiej spojrzał na nią z ukosa.
— Kiedyś byłaś inna.
— Kiedyś myślałam, że jeśli człowiekowi spokojnie się coś wytłumaczy, to zrozumie.
— A teraz?
— Teraz patrzę na czyny.
Wysiadł z samochodu jako pierwszy.
W jego mieszkaniu panował bałagan.
W korytarzu leżały torby, na krześle wisiała kurtka, a na podłodze stało pudełko z narzędziami.
Siergiej otworzył górną szufladę komody i wyjął pęk kluczy z małym brelokiem w kształcie niebieskiej rybki.
Elena go rozpoznała.
Kupiła ten brelok nad morzem, kiedy byli jeszcze małżeństwem.
— Masz.
Zabrała klucze.
— Jeszcze jakieś?
— Nie.
— Sprawdź.
Siergiej zirytowany otworzył kolejną szufladę, potem szafkę kuchenną, a następnie pudełko z narzędziami.
W pudełku znalazł się jeszcze jeden klucz.
Elena podniosła go dwoma palcami.
— Co to jest?
Siergiej odwrócił wzrok.
— Zapasowy.
— Trzeci komplet?
— Zapomnij już o tym!
Elena włożyła klucz do torebki.
— Ja niczego nie zapominam.
Po prostu wcześniej nie wszystko mówiłam na głos.
Po powrocie do domu Elena natychmiast zadzwoniła po ślusarza.
Przyjechał wieczorem.
Kiedy wymieniał zamki, sąsiadka z piątego piętra, Walentyna Pietrowna, wyszła wyrzucić śmieci i zatrzymała się przy drzwiach.
— Lenoczka?
Widzę, że dzisiaj odbywała się u pani jakaś przeprowadzka.
Pomyślałam nawet, że to dziwne, bo wydawało mi się, że mieszka pani sama.
Elena uśmiechnęła się ze zmęczeniem.
— To nie była przeprowadzka.
To był błąd mojego byłego męża.
Sąsiadka natychmiast się ożywiła.
— Czyli to on wczoraj przywiózł tych ludzi?
Zapytałam go nawet, na jak długo przyjechali.
Powiedział, że wszystko z panią uzgodnił.
Elena odwróciła się do niej.
— Tak powiedział?
— Oczywiście.
Przecież go pamiętam.
Kiedyś tutaj mieszkał.
Pomyślałam więc, że skoro to były mąż, wszystko musi być uzgodnione.
W tym momencie ślusarz wyjął stary zamek.
Elena spojrzała na metalowy mechanizm w jego rękach i nagle poczuła ulgę.
Nie radość ani triumf, lecz właśnie ulgę: drzwi wreszcie przestaną być otwartym przejściem dla człowieka, który już dawno powinien pozostać w przeszłości.
— Teraz na pewno nic nie jest uzgodnione — powiedziała.
Walentyna Pietrowna pokręciła głową.
— Co za ludzie.
Nie mają własnego, więc rozporządzają cudzym.
Elena nic nie odpowiedziała.
Następnego dnia Siergiej ponownie zadzwonił.
Elena nie odebrała.
Napisał wiadomość:
„Lena, obejdźmy się bez skandali.
Poniosło mnie.
Nie musisz nikomu o tym opowiadać”.
Przeczytała i odłożyła telefon.
Godzinę później przyszła druga wiadomość:
„Artiom teraz do wszystkich wydzwania.
Robi ze mnie oszusta”.
Dopiero wtedy Elena odpowiedziała:
„Sam dałeś mu powód”.
Siergiej natychmiast zadzwonił.
Tym razem odebrała.
— Naprawdę postanowiłaś mnie pogrążyć? — zaczął bez przywitania.
— Na razie niczego nie zrobiłam.
— Ale możesz?
— Mogę.
Zamilkł.
— Lena, rozumiesz przecież, że nie potrzebuję teraz dodatkowych problemów.
— A ja potrzebowałam obcych ludzi w swojej sypialni?
— Przeprosiłbym, gdybyś rozmawiała normalnie.
Elena odsunęła nawet telefon od ucha i spojrzała na ekran.
— Siergiej, targujesz się teraz o przeprosiny?
Wypuścił zirytowany powietrze.
— Z tobą nie da się rozmawiać.
— To nie dzwoń.
— Chciałem powiedzieć, że zabrałaś wszystkie klucze.
— Zamki zostały już wymienione.
Po drugiej stronie ponownie zapadła cisza.
— Szybko się uwinęłaś.
— Tak.
Tym razem szybko.
Zakończyła połączenie.
Wydawało się, że wszystko się skończyło.
Jednak dwa dni później Elena otrzymała wiadomość z nieznanego numeru.
„Dzień dobry.
Tu Olga.
Przepraszam, że piszę.
Siergiej nie odpowiada.
Obiecał zwrócić pieniądze za transport i za zmarnowany dzień.
Rozumiem, że pani nie ma z tym nic wspólnego.
Chcę tylko ostrzec, że mówił mojemu mężowi, iż ma dostęp również do jakiejś pani daczy.
Czy to prawda?”
Elena przeczytała wiadomość dwa razy.
Dacza.
Siergiej nigdy nie umiał zatrzymać się w odpowiednim momencie.
Dacza nie należała do Eleny, lecz do jej ojca.
Był to niewielki domek za miastem, do którego czasami jeździła latem.
Siergiej bywał tam w czasie małżeństwa, ale nie powinien mieć kluczy.
Natychmiast zadzwoniła do ojca.
— Tato, czy przypadkiem Siergiejowi nie zostały klucze do daczy?
Ojciec zdziwił się.
— Sam dałem mu je kilka lat temu, kiedy pomagał mi oglądać dach.
Nie oddał ich później?
Myślałem, że przekazał je tobie.
Elena zamknęła oczy i powoli przesunęła dłonią po czole.
— Nie.
Nie oddał.
— Co się stało?
— Długo by opowiadać.
Powiedz tylko, czy teraz nikogo tam nie ma?
— Nie.
Byłem tam wczoraj, wszystko jest zamknięte.
— Jutro pojadę i wymienię zamki w furtce i w domu.
— Lena, co ten człowiek znowu zrobił?
— Uznał, że cudze klucze czynią go właścicielem.
Ojciec krótko zaklął.
— Pojadę z tobą.
Na daczę przyjechali rano.
Dom stał spokojnie i nie było żadnych śladów cudzej obecności.
Elena obeszła działkę, sprawdziła szopę, okna i drzwi.
Wszystko było zamknięte.
Ojciec stał obok, ściskając w dłoni starą czapkę.
— Nigdy bym nie pomyślał, że Siergiej jest zdolny do czegoś takiego.
Elena gorzko się uśmiechnęła.
— Ja też nie.
A potem zobaczyłam obcy wózek w swoim przedpokoju.
Ojciec gwałtownie odwrócił głowę.
— Jaki wózek?
Wtedy Elena opowiedziała mu wszystko.
Bez zbędnych szczegółów, ale wystarczająco dokładnie, żeby zrozumiał.
Pod koniec opowieści ojciec nie tylko ściskał czapkę, lecz miął ją, jakby chciał ją rozerwać.
— Dobrze, że wróciłaś wcześniej.
— Tak.
— A gdybyś nie wróciła?
Elena spojrzała na dom.
To pytanie zadawała sobie od chwili, kiedy zobaczyła obce walizki.
Gdyby wróciła zgodnie z planem, ci ludzie mieszkaliby tam przez tydzień.
Być może Siergiej zdążyłby wziąć jeszcze więcej pieniędzy.
Być może Artiom i Olga uznaliby, że mogą zostać dłużej.
Być może sąsiedzi przyzwyczailiby się już do nowych lokatorów.
A potem Elena musiałaby udowadniać coś oczywistego: że jej dom jest jej domem.
— Dlatego żadnych więcej kluczy w cudzych rękach — powiedziała.
Ojciec skinął głową.
— Słusznie.
Wezwali miejscowego ślusarza i wymienili zamki w furtce oraz drzwiach wejściowych.
Ojciec oddał Elenie stare klucze.
— Sama je wyrzuć.
Brzydzę się nawet na nie patrzeć.
Wieczorem Siergiej przyjechał bez zapowiedzi.
Oczywiście jego stary klucz nie pasował już do zamka.
Długo dzwonił do drzwi, a potem zaczął pukać.
Elena spojrzała przez wizjer.
Siergiej stał na korytarzu, zły, rozczochrany i w rozpiętej kurtce.
— Otwieraj! — krzyknął.
— Wiem, że jesteś w domu!
Elena nie otworzyła od razu.
Najpierw włączyła nagrywanie w telefonie.
Potem otworzyła drzwi, pozostając w progu.
— Czego chcesz?
Siergiej wskazał palcem zamek.
— Zupełnie oszalałaś?
Stoję jak idiota pod drzwiami!
— Ponieważ klucz już nie pasuje.
— To już zrozumiałem!
— Więc po co pukasz?
Zrobił krok do przodu, ale Elena się nie cofnęła.
— Muszę z tobą porozmawiać.
— Mów tutaj.
— Na klatce schodowej?
— Tak.
Siergiej rozejrzał się po drzwiach sąsiadów.
— Specjalnie mnie upokarzasz?
— Nie.
Po prostu nie wpuszczam cię już do mieszkania.
Zadrżał mu policzek.
— Lena, oddaj mi chociaż jeden klucz.
Na wszelki wypadek.
Elena przez kilka sekund na niego patrzyła, a potem się roześmiała.
Tym razem naprawdę, z czystego zdumienia.
— Po tym wszystkim przyszedłeś prosić o klucz?
— Nigdy nie wiadomo.
Może wydarzyć się awaria albo pęknie rura.
— Jest administracja budynku.
Są sąsiedzi.
Jest mój telefon.
— A jeśli nie odbierzesz?
— To znaczy, że nie będzie to twoja sprawa.
Siergiej podszedł bliżej.
— Nie masz prawa tak ze mną rozmawiać.
Elena uniosła telefon.
— Mam.
I wszystko się nagrywa.
Gwałtownie się cofnął.
— Jeszcze mnie nagrywasz?
— Po tym, co zrobiłeś, tak.
Drzwi sąsiadki lekko się uchyliły.
Walentyna Pietrowna wyjrzała na korytarz.
— Wszystko w porządku, Lenoczka?
Siergiej natychmiast zmienił wyraz twarzy.
— Wszystko dobrze, Walentyno Pietrowno.
To rozmowa rodzinna.
Elena nie odwróciła głowy.
— Nie rodzinna.
Mój były mąż żąda klucza do mojego mieszkania po tym, jak bez pozwolenia wprowadził tutaj obcych ludzi.
Sąsiadka szerzej otworzyła drzwi.
— A więc tak to wygląda.
Siergiej wycedził:
— Lena…
— Co, zrobiło ci się niezręcznie?
Stał na klatce schodowej i ciężko oddychał.
— Chciałem załatwić to polubownie.
— Polubownie powinieneś był oddać wszystkie klucze zaraz po rozwodzie.
— Dobrze.
Wystarczy.
Zrozumiałem.
— Nie, Siergiej.
Nie zrozumiałeś.
Dlatego powiem wprost.
Jeszcze jedna niezapowiedziana wizyta, jeszcze jedna próba otwarcia moich drzwi albo jeszcze jedna rozmowa z sąsiadami o moim mieszkaniu, a następnym razem nie ograniczę się do rozmowy.
Patrzył na nią ze złością, ale nie próbował się spierać.
— Zmieniłaś się.
Elena spokojnie odpowiedziała:
— Nie.
Po prostu teraz widzisz konsekwencje.
Zamknęła mu drzwi przed nosem.
Tym razem jej ręka nie drżała.
Po odejściu Siergieja Elena długo chodziła po mieszkaniu.
Wyrzuciła cudze opakowania z łazienki, ponownie wyprała pościel i wytarła półki w szafie.
Nie dlatego, że były brudne.
Musiała przywrócić domowi poczucie, że należy do niej.
W sypialni znalazła pod łóżkiem małą dziecięcą spinkę w kształcie żółtego motyla.
Elena podniosła ją i przez kilka sekund trzymała na dłoni.
Dzieci rzeczywiście nie były niczemu winne.
Jednak dorośli często zasłaniają się dziećmi właśnie wtedy, gdy sami postępują niewłaściwie.
Włożyła spinkę do torby z rzeczami, których Olga zapomniała zabrać, i napisała jej krótką wiadomość.
Olga przyjechała następnego dnia.
Sama, bez męża i dzieci.
Stała w drzwiach zawstydzona i zmęczona.
— Dziękuję, że pani napisała.
Elena podała jej torbę.
— Jest tutaj spinka, dziecięca bluza i ładowarka.
Olga wzięła torbę i nagle powiedziała:
— Wynajęliśmy mieszkanie.
Normalnie, na podstawie umowy.
Właścicielka pokazała nam dokumenty.
Teraz będziemy mądrzejsi.
— To dobrze.
Olga przez chwilę milczała.
— Siergiej dzwonił do Artioma.
Prosił, żeby powiedział, że wszystko odbyło się z naszej inicjatywy.
Elena powoli uniosła wzrok.
— I co?
— Artiom kazał mu się wynosić.
Bez uprzejmych słów.
Elena po raz pierwszy od kilku dni się uśmiechnęła.
— Czyli nie tylko ja wyciągnęłam z tego lekcję.
Olga również słabo się uśmiechnęła.
— Chyba tak.
Już miała odejść, ale zatrzymała się.
— Wie pani…
Kiedy wczoraj rozpakowywałam rzeczy, córka zapytała, dlaczego ten pan wpuścił nas do cudzego domu.
Nie wiedziałam, co odpowiedzieć.
Elena przyjrzała jej się uważniej.
— Proszę odpowiedzieć szczerze.
Ponieważ dorośli czasami udają, że mają prawo do tego, co do nich nie należy.
Olga skinęła głową.
— Tak jej powiem.
Tydzień później Siergiej wysłał długą wiadomość.
Pisał, że Elena wszystko wyolbrzymiła.
Że chciał dobrze.
Że wcześniej była milsza.
Że przez jej surowość teraz wygląda przed ludźmi jak najgorszy człowiek.
Elena przeczytała wiadomość do końca.
Potem ją usunęła.
Nie było na co odpowiadać.
Tego samego dnia rozpakowała stare pudło z rzeczami pozostałymi po rozwodzie.
Znalazła w nim kilka wspólnych zdjęć, stare pocztówki, brelok od zapasowego kompletu kluczy i wiadomość od Siergieja, którą kiedyś zostawił na lodówce: „Wrócę późno.
Nie czekaj”.
Długo patrzyła na tę kartkę.
To zabawne, ale właśnie tak się stało.
Już na niego nie czekała.
Ani z wyjaśnieniami.
Ani z przeprosinami.
Ani z kolejną prośbą o wejście do jej domu „na wszelki wypadek”.
Elena włożyła wszystko do torby i zaniosła do kontenerów na śmieci.
Wracając, spotkała Walentynę Pietrownę.
— I co, teraz już spokojnie? — zapytała sąsiadka.
— Spokojnie.
— I dobrze.
Mieszkanie powinno znać swoich właścicieli.
Elena weszła na górę, otworzyła drzwi nowym kluczem i na chwilę zatrzymała się w progu.
W przedpokoju nie stały już cudze walizki.
W sypialni nikt nie rozkładał swoich rzeczy.
W szafie wisiały wyłącznie jej sukienki i płaszcze.
Na stole leżały jej dokumenty, zamknięte i równo ułożone w teczce.
Poszła do kuchni, nalała sobie wody, usiadła przy oknie i po raz pierwszy od kilku dni spokojnie odetchnęła.
Podróż służbowa przypadkowo zakończyła się wcześniej.
Jednak właśnie ten przypadek pokazał jej to, czego przez długi czas nie chciała dostrzec: niektórzy ludzie uważają cudzą własność za dostępną, dopóki pewnego dnia nie napotkają zamkniętych drzwi.
A teraz te drzwi były zamknięte prawidłowo.
Solidnie.
Od wewnątrz.
Jej własną ręką.
