W kuchni uparcie utrzymywał się kwaśny zapach wczorajszej kapuśniaku i starej, dawno niemytej gąbki do naczyń.
Inna stała przed lustrem w wąskim korytarzu, próbując zapiąć nieposłuszny guzik przy kołnierzyku bluzki.
Od strony kuchni było już słychać ciężkie, szurające kroki.
Taisija Makarowna nadchodziła jak lodołamacz, ściskając w ręku mokrą ścierkę.
Z jej końców kapała brudna woda na wyblakłe radzieckie linoleum.
— Dokąd się wybierasz? Jutro mam jubileusz, bierz mop! — rozkazała teściowa, zagłuszając buczenie starej lodówki „Biriusa”.
— Goście przyjdą, Ninka z mężem przyjedzie z obwodu.
Bierz ścierkę, wyszoruj podłogi w pokojach, potem okna na balkonie.
I żeby nie było żadnych smug!
Inna wzięła głęboki oddech.
Spać chciało się nieznośnie — poprzedniego dnia do drugiej w nocy zestawiała tabele.
— Dzień dobry, Taisijo Makarowno.
Jadę do biura.
Dzisiaj mamy końcową obronę projektu logistycznego, przygotowywałam się do niej trzy miesiące.
Stas o tym wie.
Teściowa rzuciła ścierkę prosto na półkę z butami, omal nie zahaczając o jasne czółenka Inny.
— Do biura ona jedzie!
Patrzcie ją, jaka bizneswoman!
Myślałaś, że przyjdziesz do mojego mieszkania i będziesz tu wielką panią?
Skoro mieszkacie pod moim dachem z łaski, bądź łaskawa to odpracować.
Mój syn siedzi bez pracy, to przynajmniej ty rusz się z kanapy w dzień wolny.
Inna spojrzała na zamknięte drzwi pokoju, za którymi spał jej mąż.
Przez ostatnie pół roku nauczyła się nie wybuchać krzykiem, chociaż tył głowy bolał ją od powstrzymywanych słów.
— Codzienne sprzątanie i tak robię każdego wieczoru po pracy.
Produkty w lodówce kupione są za moją pensję, włącznie z pani ulubioną kiełbasą serwolatką i twarogiem.
Dziś mam najważniejszy dzień.
Jutrzejsze przyjęcie to pani święto i przygotowanie mieszkania będzie musiała pani zrobić sama.
Wszystkiego najlepszego z wyprzedzeniem.
Ostrożnie ominęła znieruchomiałą kobietę, otworzyła chybotliwe drzwi wejściowe obite dermą i wyszła na klatkę schodową.
Za jej plecami poleciały słowa:
— Co za bezwstydnica!
Żeby twoja noga więcej nie postawiła w moim domu!
Schodząc po schodach, Inna wyjęła z torby wilgotną chusteczkę i przetarła czoło.
Jeszcze rok temu jej życie było zrozumiałe i spokojne.
Mieli ze Stasem kawalerkę na kredyt w nowym budynku.
Stas płonął swoją pracą — prowadził mały serwis opon przy trasie.
Ale potem wspólnik poważnie go podstawił z wynajmem sprzętu, zabrał kasę i zniknął.
Zostały ogromne długi.
Aby nie doprowadzić sprawy do sądów i komorników, kawalerkę trzeba było pilnie sprzedać.
Tak trafili do ciasnego dwupokojowego mieszkania Taisiji Makarowny.
Po utracie biznesu Stas całkiem się załamał.
Przez pierwsze tygodnie próbował gdzieś dzwonić, a potem zapadł się w starym kanapie.
Całymi dniami przeglądał filmy w telefonie, łapał przypadkowe prace raz w miesiącu i warczał na każdą próbę Inny, by porozmawiać o przyszłości.
Co gorsza, zaczął we wszystkim przytakiwać matce.
Taisija Makarowna, która pół życia przepracowała jako pakowaczka w magazynie, od początku nie trawiła synowej.
A kiedy młodzi znaleźli się na jej terenie, rozwinęła skrzydła na całego.
Inna nie tak stawiała kubki, zbyt długo brała prysznic, kupowała „chemiczne” szampony.
Obrona projektu poszła świetnie.
Dyrektor oddziału skinął głową, robiąc notatki w notesie, i obiecał nową posadę od poniedziałku.
Inna wyszła przez szklane drzwi centrum biznesowego, ściągając z szyi apaszkę.
Wyjęła telefon.
Dziewięć nieodebranych połączeń.
Wybrała numer męża, słuchając sygnału wśród hałasu alei.
— Tak — głos Stasa brzmiał sucho i ostro.
— Ty w ogóle rozumiesz, co robisz?
Matce zrobiło się bardzo źle!
Sąsiadka wzywała lekarzy, ledwo ją ocucili.
Po co zaczęłaś jej pyskować przed świętem?
— Nie pyskowałam.
Odmówiłam mycia podłóg zamiast jechać na obronę, od której zależy, czy w przyszłym miesiącu będziemy jeść mięso.
— Zawsze wszystko sprowadzasz do pieniędzy!
Mogłaś ustąpić.
Człowiek kończy sześćdziesiąt lat!
Trudno było wziąć ten mop do ręki?
Przecież wiesz, że źle się teraz czuje.
Inna zatrzymała się przy przejściu dla pieszych.
Ludzie spieszyli obok, a ona patrzyła na szary asfalt.
— Stas.
Od pół roku ciągnę nas oboje.
Znoszę codzienne ataki twojej mamy.
Nie powiedziałam ci ani słowa sprzeciwu, kiedy straciliśmy mieszkanie.
A ty teraz robisz mi wyrzuty, że nie posłużyłam jako darmowa służąca?
— Nie zmyślaj.
Mama jest człowiekiem starej szkoły, trzeba mieć do niej podejście.
Powinnaś być mądrzejsza.
— Dobrze — Inna przełożyła telefon do drugiej ręki.
— Dziś przenocuję u Julii.
A jutro wyślę samochód po swoje rzeczy.
Mieszkajcie we dwoje, skoro macie takie wspaniałe porozumienie.
Nacisnęła „rozłącz”.
Mieszkanie Julii przywitało ją zapachem świeżej kawy i czystej pościeli.
Przyjaciółka mieszkała w przestronnej kawalerce po babci.
— Zdejmuj buty — Julia zabrała od Inny płaszcz.
— Usmażyłam syrniki.
Czajnik jest gorący.
No, opowiadaj.
Siedząc na taborecie przy oknie, Inna mieszała łyżeczką w filiżance.
— Nie rozumiem, Jul.
Dlaczego on tak się zmienił?
Kiedyś nie pozwalał mnie krzywdzić.
A teraz jestem dla niego wygodną opcją.
Portfelem na nogach, który można kopnąć, żeby zadowolić mamę.
Julia odkroiła kawałek syrnika i wzruszyła ramionami.
— Stas jest teraz na dnie.
A mężczyznom w takiej sytuacji bardzo trudno być obok kobiet, które pędzą jak czołgi.
Ty idziesz do przodu, a on grzęźnie.
Jego matka to widzi i tylko dolewa oliwy do ognia.
Bo jej na rękę, żeby był od niej zależny.
Taisija Makarowna rzeczywiście miała swoje rachunki z życiem.
Trzydzieści lat temu jej mąż wdał się w romans ze sprzedawczynią ze sklepu gospodarczego i po prostu spakował walizkę, zostawiając ją z pięcioletnim synem.
Taisija wychowywała Stasa sama.
Całą niewylaną urazę przeniosła na otaczających ją ludzi.
Inna ze swoim wyższym wykształceniem, manicure i spokojnym tonem była dla niej jak czerwona płachta na byka.
Przez cały następny tydzień Inna mieszkała u przyjaciółki.
Stas się nie pojawiał.
Czekał.
Przywykł, że żona zawsze łagodzi wszystkie konflikty.
Ale w środę pod blok Taisiji Makarowny podjechał samochód.
Tragarz wszedł na piętro i w milczeniu wyniósł dwie walizki z rzeczami Inny.
Stas siedział w kuchni, tępo patrząc na ceratę.
Jubileusz matki minął głośno.
Taisija Makarowna nakładała krewnym sałatkę Olivier i na cały stół opowiadała, jaką żmiję przygarnął na piersi jej naiwny chłopiec.
Stas wtedy tylko patrzył w talerz, czując jak w środku rośnie głucha irytacja — nie na Innę, lecz na tę lepką, fałszywą atmosferę współczucia.
W piątek wieczorem zaskrzypiał zamek.
Taisija Makarowna wpadła do przedpokoju, ciężko oddychając.
Jej oczy płonęły dziwnym podnieceniem.
Zdjęła kurtkę, przeszła do kuchni i z rozmachem położyła przed synem swój telefon.
— No i co, biedaku?
Popatrz, za kim tu tak rozpaczasz!
Stas odblokował ekran.
Na zdjęciu, zrobionym wyraźnie ukradkiem zza rogu centrum handlowego, Inna stała przy kawiarni.
Szczerze się śmiała, a naprzeciwko niej wysoki chłopak w skórzanej kurtce podawał jej papierowy kubek.
— Wracałam z centrum, weszłam do sklepu — trajkotała matka, pochylając się nad stołem.
— I proszę bardzo!
Stoi twoja ślubna i robi oczka jakiemuś smarkaczowi!
Ona już dawno znalazła sobie zastępstwo!
A ty tu siedzisz i jej żałujesz!
Stas powiększył zdjęcie.
Znana kurtka.
Pieprzyk na brodzie.
Charakterystyczne pochylenie głowy.
Prychnął.
Potem przetarł twarz dłońmi.
A po chwili roześmiał się na głos.
Taisija Makarowna zamilkła.
— Co ci jest?
Rozum straciłeś?
Stas podniósł na matkę ciężkie, całkowicie trzeźwe spojrzenie.
— Nie, mamo.
Wręcz przeciwnie — właśnie go odzyskałem.
To Kostia.
Jej przyrodni młodszy brat z Saratowa.
Przyjechał na sesję.
Sam do niego dzwoniłem w zeszłym tygodniu, obiecałem go odebrać, ale zapomniałem.
Twarz Taisiji Makarowny pokryła się nierównymi czerwonymi plamami.
Sięgnęła po telefon, lecz Stas przycisnął go do stołu.
— Poczekaj.
Usiądź tutaj.
— Jaki brat?
Nie wymyślaj!
Siedzą tam i się obejmują…
— Mamo, zamilcz — głos Stasa stał się cichy i od tej ciszy Taisija Makarowna mimowolnie zamarła.
— Powiedz szczerze…
Przecież leciałaś tu z niecierpliwością, prawda?
Tak bardzo chciałaś mi udowodnić, że moja żona jest niewierna.
Sprawia ci przyjemność widzieć mnie zniszczonego?
— Chciałam otworzyć ci oczy! — pisnęła matka, cofając się w stronę zlewu.
— Ja chcę tylko twojego dobra!
— Dobra? — Stas powoli wstał.
Nagle wyraźnie zobaczył tę kuchnię.
Tłuste tapety.
Plamy tłuszczu na kuchence.
I swoją matkę — kobietę, która żywi się jego porażkami, bo tylko wtedy pozostaje przywiązany do jej spódnicy.
— Gdybyś chciała mojego dobra, pomogłabyś nam, kiedy straciłem warsztat.
A ty po prostu dręczyłaś Innę.
Codziennie.
I cieszyłaś się, kiedy siedziałem bez grosza.
Wyszedł do pokoju, wyjął z pawlacza sportową torbę i zaczął wrzucać do niej ubrania.
— Dokąd ty się wybierasz?! — Taisija Makarowna stanęła w drzwiach.
— W nocy!
Stas, nie rób głupstw!
Dokąd pójdziesz bez pieniędzy?
— Do Paszki.
Pracuje w magazynie, zawsze potrzebują tragarzy.
Jutro wyjdę na zmianę.
A z tobą, mamo…
z tobą musimy zrobić długą przerwę.
Drzwi zamknęły się tak stanowczo, że z półki w korytarzu spadła szczotka do butów.
Paszka przyjął przyjaciela bez pytań.
Rozłożył mu stare polowe łóżko w kuchni.
Rano Stas poszedł do magazynu.
Nosił pudła po dwanaście godzin dziennie i brał nocne zmiany.
Przez pierwsze trzy tygodnie plecy bolały go tak, że nie mógł się wyprostować, ale myśli w końcu się uporządkowały.
Nie dzwonił do Inny.
Rozumiał, że puste przeprosiny nic nie znaczą.
Najpierw musiał stanąć na nogi.
Trzy miesiące później Inna wyszła z supermarketu niedaleko domu Julii.
Padała drobna, nieprzyjemna mżawka.
Przy wejściu stał Stas.
Bardzo schudł, kurtka wisiała na nim luźniej niż wcześniej, ale stał prosto i pewnie.
Zatrzymali się kilka kroków od siebie.
Inna mocniej chwyciła uchwyty papierowej torby z zakupami.
— Cześć — Stas nie próbował podejść bliżej.
— Wynająłem kawalerkę na Baumanskiej.
Niedaleko twojego biura.
Zapłaciłem za dwa miesiące z góry.
Przenieśli mnie na starsze zmiany w magazynie logistycznym.
Inna milczała, przyglądając się jego twarzy.
Zniknęła ta ospałość, która pojawiła się w miesiącach leżenia na kanapie.
— Myliłem się, Inna.
Zawiodłem cię, kiedy potrzebowałaś oparcia, i pozwoliłem matce zachowywać się niewłaściwie.
Nie proszę, żebyś wróciła już dziś.
Po prostu… daj mi szansę pokazać, że wszystko zrozumiałem.
Inna spojrzała na ciemne okna swojego tymczasowego mieszkania.
W środku nie było burzliwych emocji.
Tamten cios był zbyt głęboki.
Ale poczuła szacunek dla tego, że przyszedł z konkretnymi rezultatami, a nie z samymi prośbami.
— Szansę, mówisz? — poprawiła pasek torby.
— Kończę jutro o szóstej.
Dasz radę podjechać pod centrum biznesowe?
Stas na moment zamknął oczy, jakby zrzucając z siebie ciężki ciężar, i skinął głową.
— Będę piętnaście minut przed twoim wyjściem.
Inna odwróciła się i poszła w stronę drzwi wejściowych.
To był dopiero pierwszy krok na długiej drodze do pojednania, ale oboje rozumieli, że teraz przynajmniej patrzą w tym samym kierunku.
