Ale było już za późno.
— Dokąd się wybierasz?
— głos Maksyma zabrzmiał tak zwyczajnie, jakby pytał, jaki chleb kupić w sklepie.
Zamarłam przy drzwiach z torbą w ręku.
Siedział na kanapie, niedbale rozwalony, przeglądał coś na tablecie.
Nawet nie podniósł wzroku.
— Na spotkanie z prawnikiem — odpowiedziałam spokojnie.
— Mówiłam przecież wczoraj.
— A, no tak.
Maksym w końcu spojrzał na mnie, a w jego spojrzeniu mignęło coś takiego, że miałam ochotę odwrócić się i wyjść jak najszybciej.
— Tylko się nie spóźnij.
Mama przyjdzie na obiad, trzeba coś przygotować.
Mama.
Jekatierina Lwowna.
Moja teściowa, która przez osiem lat naszego małżeństwa tak i nie nauczyła się witać ze mną pierwsza.
Za to doskonale opanowała sztukę krytykowania wszystkiego.
Od mojej fryzury po to, jak składam ręczniki w szafie.
— Maksym, wrócę dopiero wieczorem.
Mam spotkanie, potem muszę jeszcze podjechać do biura podpisać dokumenty.
Odłożył tablet.
Powoli.
Demonstracyjnie.
— Jakie dokumenty?
— Dotyczące sprzedaży udziału w firmie.
Przecież mówiłam.
Pauza przeciągnęła się.
Maksym patrzył na mnie tak, jakbym mówiła po chińsku.
— Posłuchaj, Nastia, twoje zabawy w bizneswoman są oczywiście urocze — uśmiechnął się kpiąco.
Ten dźwięk sprawił, że mocniej ścisnęłam uchwyt torby.
— Ale rodzina jest ważniejsza.
Mama specjalnie znalazła czas, żeby przyjechać.
Nie mogłabyś przełożyć swoich spraw?
Nie odpowiedziałam.
Po prostu odwróciłam się i wyszłam.
Za plecami trzasnęły drzwi — głośniej, niż planowałam.
W windzie wyjęłam telefon.
Wiadomość od Konstantina, mojego partnera biznesowego.
„Kupujący są gotowi zamknąć transakcję dzisiaj.
Dwanaście milionów na konto od razu po podpisaniu.
Potwierdź godzinę.”
Dwanaście milionów.
Za mój udział w firmie IT, którą z Kostią założyliśmy sześć lat temu.
Wtedy włożyłam w startup ostatnie oszczędności — trzysta tysięcy rubli.
Pieniądze, które zebrałam jeszcze przed ślubem.
Maksym wtedy tylko się zaśmiał.
„No dawaj, baw się.
I tak zbankrutujesz.”
Nie zbankrutowaliśmy.
Wręcz przeciwnie.
Trzy lata temu firma zaczęła przynosić stabilny zysk.
Pracowałam nocami, kiedy Maksym spał.
Budowałam procesy, szukałam klientów.
A on nadal uważał to za hobby.
Spotkanie z prawnikiem przebiegło szybciej, niż się spodziewałam.
Dokumenty były w porządku, transakcja czysta.
Konstantin znalazł już nowego partnera, który był gotów odkupić mój udział.
Dwanaście milionów było uczciwą wyceną.
Można było się targować i wynegocjować więcej, ale chciałam po prostu zamknąć ten etap i iść dalej.
— Nastia, jesteś pewna? — Kostia spojrzał na mnie poważnie.
— Firma rośnie.
Za rok twój udział może być wart dwadzieścia.
— Jestem pewna — uśmiechnęłam się.
— Potrzebuję pieniędzy teraz.
Prawdziwych pieniędzy, rozumiesz?
Kiwnął głową.
Nie zaczął dopytywać.
Pracowaliśmy razem wystarczająco długo, żeby wiedział, że jeśli podjęłam decyzję, to mam ku temu powody.
W oddziale banku podpisałam ostatni dokument o trzeciej po południu.
Konsultantka uśmiechnęła się do mnie uprzejmie i profesjonalnie.
— Środki wpłyną na pani konto w ciągu godziny.
Czy chciałaby pani otworzyć lokatę?
Mamy teraz bardzo korzystne warunki.
— Nie, dziękuję.
Na razie po prostu zostawię je na koncie.
Kiedy wyszłam na ulicę, poczułam coś dziwnego.
Jakbym zrzuciła z pleców ciężki plecak, który niosłam przez lata.
Firma była moją dumą, moim dzieckiem.
Ale stała się też kotwicą, która przywiązywała mnie do życia, które dawno przestało być moje.
Telefon zawibrował.
SMS z banku.
„Wpłata: 12 000 000,00 rubli.”
Dwanaście milionów na moim osobistym koncie.
Koncie, o którym Maksym nawet nie wiedział.
Bo kiedy otwierałam je trzy lata temu, powiedział:
„Po co ci osobna karta?
Przecież mamy wspólny budżet.”
Wspólny budżet, którym zarządzał on.
Który jego mama sprawdzała co miesiąc, bo „młoda rodzina powinna uczyć się oszczędzać”.
Usiadłam w kawiarni naprzeciwko banku.
Zamówiłam cappuccino i croissanta.
Po prostu siedziałam i patrzyłam przez okno na zimowe miasto.
Na ludzi spieszących się do swoich spraw.
I po raz pierwszy od wielu lat czułam, że mogę oddychać pełną piersią.
Do domu wróciłam o ósmej wieczorem.
W przedpokoju usłyszałam głosy z salonu — Maksyma i Jekatieriny Lwowny.
— …mówiłam przecież, że ona jest nieodpowiednią partią — teściowa wcale się nie krępowała.
— Nie ma ani wychowania, ani zrozumienia, co znaczy być żoną.
Tylko własne interesy.
— Mamo, no już wystarczy — Maksym brzmiał zmęczony.
Zdjęłam płaszcz i powiesiłam go na wieszaku.
Weszłam do salonu.
Jekatierina Lwowna siedziała w moim ulubionym fotelu.
Piła herbatę z mojego ulubionego serwisu.
Maksym siedział obok i patrzył w telewizor.
— Dobry wieczór — powiedziałam.
Teściowa zmierzyła mnie spojrzeniem, w którym było wszystko oprócz radości ze spotkania.
— Wreszcie.
Maksym mówił, że wrócisz na obiad.
— Mówiłam, że wrócę wieczorem.
— Chociaż kolację przygotowałaś?
Spojrzałam na Maksyma.
Odwrócił wzrok.
— Nie — odpowiedziałam spokojnie.
— Byłam zajęta.
— No widzisz, Maksym — Jekatierina Lwowna westchnęła teatralnie.
— O rodzinie w ogóle nie myśli.
Tylko o sobie.
Wcześniej zaczęłabym się tłumaczyć.
Wyjaśniać.
Przepraszać.
Pobiegłabym do kuchni gotować kolację, żeby rozładować napięcie.
Ale dzisiaj coś się zmieniło.
— Jekatierino Lwowno, Maksym jest dorosłym mężczyzną.
Doskonale potrafi sam przygotować kolację.
Albo zamówić dostawę.
Zapadła cisza tak głęboka, że było słychać tykanie zegara na ścianie.
— Co?! — teściowa odstawiła filiżankę na spodek z głośnym stukiem.
— Jestem zmęczona — powiedziałam po prostu.
— Idę odpocząć.
I poszłam do sypialni, nie czekając na reakcję.
Za drzwiami zaczęło się.
Głos Jekatieriny Lwowny raz wzbijał się w piskliwe tony, raz opadał do złowrogiego syczenia.
Maksym coś mamrotał w odpowiedzi, ale nie dało się zrozumieć słów.
Położyłam się na łóżku i zamknęłam oczy.
Co dziwne, kłótnia za ścianą nie wywoływała ani niepokoju, ani chęci wybiegnięcia i pogodzenia wszystkich.
Tylko zmęczenie.
Tak głębokie, jakbym nie spała od tygodnia.
Maksym wpadł do sypialni po pół godzinie.
Twarz miał czerwoną, spojrzenie twarde.
— Zupełnie ci odbiło? — zatrzymał się na środku pokoju, krzyżując ręce na piersi.
— Mama przez ciebie płacze.
Uniósłam się na łokciu.
— Maksym, twoja mama ma sześćdziesiąt dwa lata.
Jest dorosłą osobą.
Jeśli moje słowa tak ją zraniły, niech powie mi o tym bezpośrednio.
— O czym ty mówisz?
To nasza mama!
— Twoja mama — poprawiłam go.
— I swoją drogą nie mam obowiązku zdawać jej relacji z każdego swojego kroku.
Patrzył na mnie tak, jakby widział mnie po raz pierwszy.
— Co się z tobą dzieje?
Kiedyś byłaś inna.
— Kiedyś — wstałam z łóżka — myślałam, że muszę spełniać wasze oczekiwania.
Twoje i jej.
Że powinnam gotować, sprzątać, uśmiechać się i dziękować za to, że w ogóle przyjęliście mnie do swojej rodziny.
— Nastia…
— Jestem zmęczona, Maks.
Zmęczona byciem wygodną.
Otworzył usta, żeby coś powiedzieć, ale zmienił zdanie.
Odwrócił się i wyszedł, trzaskając drzwiami.
Zostałam sama na środku sypialni.
Ręce drżały, serce biło szybko, ale w środku była jakaś jasność.
Jakby mgła, która otaczała mnie przez lata, wreszcie zaczęła się rozpraszać.
Rano obudził mnie dźwięk kroków w kuchni.
Maksym robił kawę — sądząc po hałasie, bardzo niezadowolony.
Założyłam szlafrok i wyszłam.
Stał tyłem do mnie, nalewając kawę do dwóch filiżanek.
— Posłuchaj — zaczął, nie odwracając się.
— Zapomnijmy o wczorajszym.
Mama już wyjechała.
Jest zdenerwowana, ale ją uspokoiłem.
Powiedziałem, że miałaś ciężki dzień.
— Maksym, odwróć się.
Odwrócił się i podał mi filiżankę.
Nie wzięłam jej.
— Chcę się rozwieść.
Kawa wylała się na podłogę.
Filiżanka wyślizgnęła się z jego palców, ale się nie rozbiła.
Potoczyła się tylko w stronę kuchenki.
— Co?
— Chcę rozwodu — powtórzyłam spokojniej, niż się spodziewałam.
— Musimy porozmawiać.
Naprawdę porozmawiać.
Maksym stał, jakby ogłuszony.
Potem powoli opadł na krzesło.
— Ty… żartujesz?
— Nie.
— Przez wczoraj?
Przez mamę?
Nastia, wiem, że bywa ostra, ale…
— Nie przez wczoraj — usiadłam naprzeciwko niego.
— Przez wszystko.
Przez osiem lat, kiedy przestawałam być sobą.
Przez to, że ani razu nie zapytałeś, czego chcę ja.
Przez to, że moje zdanie w tym domu nigdy nic nie znaczyło.
Milczał.
Patrzył na mnie, jakby próbował znaleźć jakiś podstęp.
— Masz kogoś? — zapytał nagle.
Zaśmiałam się.
Zmęczonym, ale szczerym śmiechem.
— Nie, Maks.
Nikogo nie ma.
Jest tylko ja.
I wreszcie zrozumiałam, że to wystarczy.
Chwycił telefon.
— Muszę zadzwonić do mamy.
Powinna wiedzieć…
— Po co? — przerwałam mu.
— To nasza rozmowa.
Nasze życie.
— Ona się zdenerwuje.
— A ty?
Ty jesteś zdenerwowany?
Maksym zamarł z telefonem w ręce.
Otworzył usta.
Zamknął je.
I zobaczyłam w jego oczach coś, co podejrzewałam od dawna.
Był zagubiony nie dlatego, że mnie traci.
Był zagubiony, bo nie wiedział, jak powinien zareagować.
Jak należy.
— Ja… nie rozumiem, skąd to się wzięło — wykrztusił w końcu.
— Bo nie patrzyłeś.
Nie widziałeś.
Telefon w jego ręce zadzwonił.
Oczywiście Jekatierina Lwowna.
Maksym spojrzał na mnie, potem na ekran.
Nacisnął „odbierz”.
— Mamo, tak, wiem…
Nie, ona…
Mamo, my teraz rozmawiamy…
Tak, rozumiem…
Wstałam i wyszłam z kuchni.
Nie miałam siły tego słuchać.
W sypialni otworzyłam szafę.
Wyjęłam walizkę.
Zaczęłam pakować rzeczy.
Nie wszystkie.
Tylko najpotrzebniejsze.
Resztę mogę zabrać później.
Maksym pojawił się w drzwiach po kilku minutach.
— Mama powiedziała, że jesteś po prostu zmęczona.
Że potrzebujesz odpoczynku.
Zaproponowała, że opłaci nam wyjazd do sanatorium.
Do Karlowych Warów.
Pamiętasz, chciałaś tam pojechać?
Wciąż pakowałam rzeczy.
— Nastia, słyszysz?
Dwa tygodnie tylko we dwoje.
Bez pracy.
Bez stresu…
— Maks, przestań.
Zamilkł.
Patrzył, jak wkładam do walizki swetry, dżinsy i kosmetyczkę.
— Ty… naprawdę odchodzisz?
Teraz?
— Tak.
— Dokąd?
— Wynajmę mieszkanie.
Na razie wynajmę.
— Przecież nie masz pieniędzy — powiedział.
W jego głosie po raz pierwszy pojawiło się coś podobnego do niepokoju.
— Na karcie jest tylko trzydzieści tysięcy.
Wczoraj sprawdzałem.
Zapięłam walizkę.
Wyprostowałam się.
— Mam pieniądze, Maksym.
— Jakie pieniądze?
Skąd?
— Sprzedałam swój udział w firmie.
Wczoraj.
Za dwanaście milionów.
Zapadła cisza.
Długa.
Stał i widziałam, jak w jego oczach zmieniają się emocje.
Niezrozumienie.
Zaskoczenie.
Szok.
A na końcu coś bardzo podobnego do chciwości.
— Dwanaście… milionów? — powtórzył powoli.
— Rubli?
— Rubli.
— I kiedy zamierzałaś mi o tym powiedzieć?
Wzięłam walizkę.
— Nigdy nie zamierzałam.
To moje pieniądze, Maks.
Moja firma.
Moja praca.
— Ale jesteśmy rodziną! — jego głos nagle się podniósł.
— Wspólny majątek!
— Firmę założyłam przed ślubem.
Za własne pieniądze.
Prawnicy wszystko sprawdzili.
Te pieniądze nie mają z tobą nic wspólnego.
Minęłam go i poszłam do wyjścia.
W przedpokoju założyłam płaszcz i buty.
Maksym wybiegł za mną.
— Poczekaj, porozmawiajmy spokojnie!
Nastia, nie trzeba się spieszyć z decyzjami!
Wzięłam walizkę.
Moja ręka spoczęła na klamce drzwi.
— Osiem lat czekałam, aż zechcesz porozmawiać spokojnie.
Nie będę już dłużej czekać.
Drzwi zamknęły się za mną cicho.
Zamówiłam taksówkę tuż przy wejściu do budynku.
Kierowca pomógł włożyć walizkę do bagażnika.
Już otwierałam drzwi samochodu, gdy usłyszałam krzyk z góry.
— Nastia!
Nastieńka, zaczekaj!
Podniosłam głowę.
Na balkonie czwartego piętra stała Jekatierina Lwowna.
Była owinięta moim — teraz już byłym moim — puchowym szalem.
Machając rękami, wyglądała, jakby próbowała zatrzymać pociąg.
— Poczekaj!
Zaraz zejdę!
Nie odjeżdżaj!
Wsiadłam do samochodu.
— Może poczekamy kilka minut? — zapytał kierowca współczująco.
— Może to naprawdę coś ważnego?
— Nie — odpowiedziałam.
— Proszę jechać.
Ale zanim samochód ruszył, teściowa dobiegła do auta.
Twarz miała czerwoną, szal zsunął się na bok.
Zaczęła pukać w szybę.
— Nastia!
Otwórz!
No otwórz!
Opuściłam szybę na kilka centymetrów.
— Jekatierino Lwowno, proszę odejść od samochodu.
— Córeczko — nagle przeszła na płaczliwy ton, którego nigdy wcześniej od niej nie słyszałam.
— Nie rób tak.
Chodźmy do domu, wszystko omówimy.
Zaparzę herbatę, porozmawiamy spokojnie.
— Nie mamy o czym rozmawiać.
— Jak to nie mamy?
Łzy spływały po jej twarzy, rozmazując tusz.
Widok był żałosny.
— Przecież jesteś moją synową!
Osiem lat razem!
Ja… zachowywałam się źle, rozumiem.
Ale zacznijmy od nowa!
Kierowca patrzył na mnie w lusterku wstecznym z niemym pytaniem.
Pokręciłam głową.
— Jekatierino Lwowno, przez osiem lat mówiła mi pani, że nie jestem wystarczająco dobra dla pani syna.
Że źle gotuję.
Źle się ubieram.
Źle żyję.
I wie pani co?
Miała pani rację.
Naprawdę nie byłam wystarczająco dobra.
Ale nie dla Maksyma.
Dla samej siebie.
— Nastieńko, kochanie — zaszlochała, chwytając drzwi samochodu.
— Ja tylko chciałam, żeby wam było dobrze!
Martwiłam się!
— Martwiła się pani o swojego syna.
Nie o nas.
O niego.
W tej chwili z wejścia do budynku wybiegł Maksym.
Bez kurtki.
W domowych kapciach.
Zobaczył matkę przy samochodzie i pobiegł do nas.
— Nastia, zaczekaj!
Odsunął Jekatierinę Lwownę i złapał za klamkę drzwi.
— Nie odjeżdżaj.
Proszę.
Spojrzałam na niego przez szybę.
Jego twarz była blada.
W oczach miał panikę.
— Maks, puść drzwi.
— Nie!
Nie mogę cię puścić!
Musimy porozmawiać!
— Już rozmawialiśmy.
— O pieniądzach? — oblizał wargi.
— Posłuchaj, rozumiem, sama je zarobiłaś.
Świetnie.
Jestem z ciebie dumny.
Możemy je zainwestować.
Kupimy większe mieszkanie.
Albo dom.
Zawsze chciałaś dom z ogrodem!
Poczułam, jak coś we mnie ostatecznie pęka.
Nawet teraz mówił o pieniądzach.
Nie o nas.
Nie o tym, że mnie traci.
O pieniądzach.
— Maksym — powiedziałam spokojnie.
— Odsuń się od samochodu.
Proszę ostatni raz po dobroci.
— Nastia, kocham cię! — wyrzucił z siebie.
Te słowa zabrzmiały tak fałszywie, że chciało mi się śmiać.
Kiedy ostatni raz mi to powiedział?
Rok temu?
Dwa?
Mechanicznie, przed snem, nie odrywając wzroku od telefonu.
— Puść.
Nie puszczał.
Stał, trzymając klamkę.
W jego oczach było rozpacz.
Ale to była rozpacz człowieka, który traci nie ukochaną osobę, lecz coś cennego.
Własność.
— Maksym! — Jekatierina Lwowna złapała syna za ramię.
— Na kolana!
Klęknij i proś o wybaczenie!
Spojrzał na matkę, potem na mnie.
I nagle naprawdę uklęknął.
Na mokrym asfalcie.
W domowych kapciach.
Złożył ręce jak do modlitwy.
— Nastia, błagam.
Nie odchodź.
Zmienią się.
Wszystko naprawimy.
Będę inny, obiecuję!
Ludzie przy wejściu zatrzymali się i patrzyli na nas.
Ktoś wyciągał telefon, żeby nagrywać.
Kierowca taksówki odchrząknął.
— Może jednak porozmawiacie?
Bo facet naprawdę…
Podniosłam szybę.
Całkowicie.
— Proszę jechać.
— Nastia! — Maksym zerwał się na nogi i zaczął uderzać w szybę.
— Nastia, nie rób tego!
Proszę!
Jekatierina Lwowna uczepiła się jego ręki, łkając i mamrocząc coś niewyraźnie.
Samochód ruszył.
Maksym pobiegł za nim kilka metrów, ale szybko został z tyłu.
W lusterku wstecznym widziałam, jak stoi na środku podwórza.
Jego matka coś do niego mówiła, machając rękami.
Potem zniknęli za zakrętem.
— Ciężko pani pewnie — powiedział kierowca ze współczuciem.
— Wie pan co? — oparłam się o siedzenie.
Po policzkach nagle popłynęły łzy.
Ale to nie były łzy smutku.
Ulgi.
— Po raz pierwszy od wielu lat jest mi lekko.
Kierowca skinął głową i nic nie powiedział.
Okazał się bardzo taktownym człowiekiem.
Telefon zaczął nieustannie dzwonić i wibrować, gdy wyjechaliśmy na główną aleję.
Maksym.
Jekatierina Lwowna.
Znowu Maksym.
Wyłączyłam dźwięk.
Jedna wiadomość była od Kostii.
„Jak tam?
Wszystko poszło gładko?”
Napisałam odpowiedź.
„Tak.
Wszystko świetnie.
Dziękuję ci za wszystko.”
Po chwili przyszła odpowiedź.
„Trzymaj się.
A jeśli coś będzie potrzebne — zawsze jestem pod telefonem.”
Uśmiechnęłam się.
Kostia był dobrym człowiekiem.
Zawsze był po mojej stronie.
Hotel, do którego poprosiłam kierowcę, żeby mnie zawiózł, okazał się niewielki, ale przytulny.
W centrum miasta, obok parku.
Wynajęłam pokój na tydzień.
Czas, żeby znaleźć normalne mieszkanie i uporządkować dokumenty.
Kiedy drzwi pokoju zamknęły się za mną, usiadłam na łóżku i rozejrzałam się dookoła.
Czysto.
Cicho.
Nikogo, kto powie mi, że robię coś źle.
Nikogo, kto będzie krytykował każde moje słowo.
Telefon znów zawibrował.
Maksym.
Trzydziesty siódmy telefon.
Zablokowałam jego numer.
Potem zablokowałam numer Jekatieriny Lwowny.
Jutro zadzwonię do prawnika i rozpocznę sprawę rozwodową.
Pojutrze spotkam się z agentem nieruchomości.
Życie toczy się dalej.
Podeszłam do okna.
Na dole świeciły światła miasta.
Ludzie spieszyli się do swoich spraw.
Gdzieś tam był Maksym, który w końcu zrozumiał, co stracił.
Gdzieś tam była Jekatierina Lwowna, która dowiedziała się, że jej synowa nie jest tak prosta, jak jej się wydawało.
A ja stałam przy oknie z podniesioną głową.
I po raz pierwszy od ośmiu lat wiedziałam na pewno.
Jestem wolna.
