Mąż żądał, żebym zostawiła moją chorą matkę i przygotowała julienne dla jego krewnych.
— Gdzie cię nosi?! — głośnik nowiutkiego Nissana X-Trail charczał tak, że wydawało się, iż plastik deski rozdzielczej zaraz pęknie.
— Swieta, widziałaś, która godzina?
Moi rodzice siedzą głodni po podróży, a ty masz zablokowany telefon!
Swietłana mocniej ścisnęła kierownicę; palce w cienkich skórzanych rękawiczkach zdrętwiały jej z zimna.
Na skrzyżowaniu mokry śnieg leciał prosto w przednią szybę, a wycieraczki z trudem sobie radziły.
— Witalik, przecież cię uprzedzałam, — odpowiedziała spokojnie.
— Odbierałam zamówienie ze specjalistycznej kliniki dla mamy.
Jutro ma iść do szpitala, bez tych leków lekarz jej nie przyjmie.
— Oj, znalazła tragedię! — warknął mąż.
— Twoja matka siedzi w domu, po prostu łamią ją stawy na pogodę, od tego jeszcze nikt nie umarł.
A moja matka, Lidia Siemionowna, i ojciec, Piotr Denisowicz, tłukli się sześć godzin autobusem!
Krótko mówiąc, dawaj szybciej.
Mama chce julienne z grzybami, kup po drodze śmietankę i pierś z kurczaka.
A, i pstrąga!
Słyszysz?
Mama prosiła o rybkę.
W słuchawce krótko zapiszczało: Witalik rozłączył się.
Zawsze tak robił, kiedy uważał, że ostatnie słowo powinno należeć do niego.
Swietłana rzuciła okiem na siedzenie pasażera.
Leżało tam solidne kartonowe pudełko ze stemplem ałtajskiego centrum rehabilitacyjnego.
W środku były trzy upragnione flakoniki rzadkiego ziołowego balsamu o dużym stężeniu i słoiczek oczyszczonego tłuszczu z borsuka.
Siedemnaście tysięcy rubli.
Prawie połowa jej miesięcznej rezerwy, którą ona, starsza inspektorka podatkowa z piętnastoletnim stażem, składała grosz po groszu.
Jej matka, Tamara Wasiljewna, miała koksartrozę trzeciego stopnia.
Każdy krok był dla niej torturą.
Nissan łagodnie zaparkował przy szarym dziewięciopiętrowym budynku z czasów stalinowskich.
To trzypokojowe mieszkanie Swietłanie zapisał dziadek, profesor geologii.
Wysokie sufity, dębowy parkiet.
Witalik przyszedł tu pięć lat temu z jedną walizką, ale szybko się zadomowił.
Crossover, którym teraz jeździł, także został kupiony przez Swietłanę jeszcze przed ślubem.
Ale przed swoimi wiejskimi krewnymi Witalij trzymał fason: „Mój samochód”, „Moje mieszkanie”, „Ja utrzymuję rodzinę”.
Wjeżdżając windą, Swietłana przycisnęła pudełko do piersi.
W środku narastało złe przeczucie.
Na progu powitał ją ciężki zapach przetrawionego alkoholu i tytoniu.
Swietłana skrzywiła się; w jej domu nikt nigdy nie palił.
— O, pojawiła się wielka pani ze stolicy! — dobiegł z salonu głos teściowej.
Swietłana weszła do pokoju i zamarła.
Piotr Denisowicz, teść, rozwalił się na jej ulubionej jasnej welurowej sofie, na którą Swietłana odkładała przez pół roku, wybierając najdelikatniejszy piaskowy odcień.
Teść leżał w szarych, zmechaconych skarpetkach, z nogami zadartymi prosto na miękki podłokietnik.
Obok, na stoliku kawowym, stała otwarta butelka piwa, zostawiając mokry, lepki krąg na polerowanym drewnie.
— Dzień dobry, Piotrze Denisowiczu, — wycisnęła z siebie.
— Proszę zdjąć nogi z podłokietnika!
— No daj spokój, córciu, czemu od razu od progu szczekasz, — ziewnął teść, nawet nie odrywając głowy od telewizora.
— Nie mieszkamy w muzeum, Witalka powiedział, żeby czuć się jak u siebie.
Swietłana zacisnęła zęby tak mocno, że rozbolały ją skronie, i poszła do kuchni.
Tam, przy okrągłym stole jadalnym, siedziała Lidia Siemionowna.
Miała na sobie jedwabny szlafrok Swietłany, prezent od przyjaciółki na jubileusz.
Szlafrok trzeszczał w szwach na potężnej figurze teściowej, ale teściowej zupełnie to nie krępowało.
Teściowa siedziała z jedną nogą zarzuconą na kuchenne krzesło.
Tuż przed nią, na stole, stało pudełko z kliniki.
Było rozerwane, jeden z flakoników drogiego ałtajskiego balsamu leżał na boku, a z niego na lakierowany blat powoli wypływała gęsta brunatna maź.
Słoiczek z tłuszczem z borsuka był otwarty, a teściowa bezwstydnie grzebała w nim palcami, obficie smarując swoje żółte, popękane pięty.
— Lidio Siemionowno! — Swietłanie zaparło dech.
— Co pani wyprawia?!
To są lekarstwa mojej mamy!
Teściowa nawet się nie odwróciła, niespiesznie roztarła tłuszcz po podeszwie i beknęła z zadowoleniem.
— Oj, Swietik, przestań już krzyczeć.
Wchodzę do kuchni, stoi pudełko.
Myślę sobie: zobaczę, co tam synek dla mnie przygotował.
Patrzę, pachnąca maść, napisane „na stawy”.
Po autobusie nogi aż mi wykręca!
No to troszkę posmarowałam.
Dobrze rozgrzewa, mocne zielsko!
A tę twoją herbatkę ziołową, w niebieskiej torebce, też sobie zaparzyliśmy.
Z twoim ałtajskim miodkiem poszła jak po maśle!
Swietłana spojrzała na zlew.
Leżała tam pusta niebieska torebka po leczniczej mieszance, którą mama musiała pić ściśle po łyżkach przed zabiegami.
Siedemnaście tysięcy i dwa tygodnie czekania na dostawę.
Wszystko to było teraz rozsmarowane po brudnych piętach teściowej.
Do kuchni wszedł Witalij; pachniał drogą wodą kolońską, którą Swietłana podarowała mu na Nowy Rok, i niezadowolony łypnął na żonę.
— No i co tak stoisz?
Nie zbiedniejesz, zamówisz swojej mamusi jeszcze.
Dawaj, nakrywaj do stołu, chcemy żreć.
Gdzie pstrąg?
Kupiłaś?
Swietłana powoli odwróciła się do męża.
— Jadę do mamy, — powiedziała, wkładając do pudełka dwa ocalałe flakoniki.
— Zwariowałaś? — Witalij zrobił krok do przodu, próbując przechwycić jej rękę.
— A kolacja?
Ojciec głodny!
Mama po podróży!
Szybko marsz do kuchni, do kogo mówię!
Nie kompromituj mnie przed rodzicami!
— Produkty są w sklepie, Witalik, — odpowiedziała Swietłana ostrym tonem, wyszarpując rękę.
Odwróciła się, chwyciła torbę i wyszła na korytarz.
Za jej plecami krzyczała teściowa:
— Witalia, ty popatrz na nią!
Patrzcie, jaka caryca się znalazła!
Męża za nic ma!
Niewdzięczna kreatura!
Swietłana zatrzasnęła za sobą drzwi.
Telefon w kieszeni rozrywał się od połączeń, ale przełączyła go w tryb samolotowy.
Trzy godziny później.
— Córeczko, niech już Bóg będzie z tymi pieniędzmi.
Bylebyście z Witalikiem się nie kłócili, — cicho wyszeptała Tamara Wasiljewna, próbując okryć starą flanelową kołdrą spuchnięte, purpurowe kolano.
— Ja wytrzymam.
Przy mrozach poboli mocniej, ale jestem przyzwyczajona.
Swietłana siedziała na brzegu skrzypiącego łóżka w małym mieszkaniu w chruszczowce na obrzeżach miasta.
Pachniało tu miętą, korwalolem i starymi książkami.
W gardle stała jej gorzka gula.
Mama, która całe życie przepracowała jako nauczycielka młodszych klas, była przyzwyczajona oszczędzać na sobie każdy grosz.
Była gotowa łykać analgin garściami, byle tylko nie krępować zięcia.
— Nie będzie boleć, mamo, — Swietłana delikatnie pogłaskała ją po ręce.
— Przywiozłam dwa flakoniki, to wystarczy na pierwszy cykl.
A Witalika w naszym życiu już nie będzie.
Mama przestraszona jęknęła, przycisnęła dłoń do ust, ale nie zaczęła wypytywać.
Znała charakter córki: jeśli Swieta podjęła decyzję, dyskusja była bez sensu.
Ułożywszy mamę do snu, Swietłana usiadła w kuchni pod przyćmionym światłem starego abażuru.
Na stole stał stary laptop.
W Swietłanie nie było już urazy ani łez.
Włączył się chłodny, kalkulujący umysł starszej audytorki służby podatkowej.
„No dobrze, Witalia”, pomyślała, otwierając pierwszą kartę.
„Skoro jesteś u nas wielkim biznesmenem i panem życia na mój koszt, policzmy twój bilans.
Zobaczymy, ile ważysz bez moich pieniędzy.”
Najpierw Swietłana weszła na swoje konto w firmie ubezpieczeniowej Ingosstrakh.
Srebrzysty Nissan X-Trail, którym Witalik tak lubił zajeżdżać drogę „gołodupcom”, należał do niej.
Kupiła go osobiście w salonie samochodowym trzy lata wcześniej.
Witalij był jedynie wpisany do polisy OC.
Swietłana nacisnęła przycisk „Przedterminowe rozwiązanie umowy”.
Wypełniła formularz i załączyła dane swojej karty.
Program wyświetlił komunikat: „Umowa OC została anulowana.
Zwrot części składki ubezpieczeniowej w wysokości 4200 rubli nastąpi w ciągu trzech dni roboczych.”
„Punkt pierwszy wykonany”, uśmiechnęła się Swieta.
„Od tej chwili, kochany, jeździsz bez ubezpieczenia.
Pierwszy patrol drogówki będzie twój.”
Następnie otworzyła aplikację Gazpromnieft.
Miała korporacyjną kartę paliwową z dobrą zniżką, z której Witalij korzystał, tankując crossovera „do pełna” na jej koszt.
Swietłana zablokowała kartę jednym kliknięciem, zmieniając kod PIN.
Ale najsmaczniejszym kąskiem był garaż.
W granicach miasta, w prestiżowej spółdzielni „Sygnał”, stał solidny metalowy garaż, który pozostał Swietłanie po dziadku profesorze.
Witalij od dwóch lat wynajmował go pod nielegalny warsztat samochodowy dwóm zręcznym chłopakom z bliskiej zagranicy.
Płacili na czarno: dwadzieścia tysięcy rubli miesięcznie gotówką.
Witalij zabierał te pieniądze dla siebie na „kieszonkowe”, nawet nie myśląc o podzieleniu się z żoną albo zapłaceniu podatków.
Swietłana, jako pracownica skarbówki, dawno odnotowała ten fakt, ale milczała, licząc na resztki sumienia męża.
Otworzyła konto osobiste Federalnej Służby Podatkowej i sporządziła oficjalne zgłoszenie w swoim imieniu:
„Ja, Woronowa Swietłana Igorewna, będąc właścicielką działki oraz budynku niemieszkalnego, boksu garażowego nr 42, informuję o prowadzeniu na tym terenie nielegalnej działalności gospodarczej przez osoby trzecie bez rejestracji jako indywidualni przedsiębiorcy i bez płacenia podatków…”
Do zgłoszenia dołączyła zrzuty ekranu z korespondencji z telefonu Witalija, które przezornie skopiowała miesiąc wcześniej, kiedy pijany spał na kanapie.
Swietłana zatrzasnęła pokrywę laptopa.
Na zegarze była druga w nocy.
Jutro rano kareta jej stołecznego księcia miała ostatecznie zamienić się w dynię.
Następnego dnia.
— Swietka, całkiem ci odbiło?! — Witalij wrzeszczał do słuchawki tak, że na stacji benzynowej odwracali się kierowcy tirów.
— Dlaczego moja karta paliwowa jest zablokowana?
Stoję na zerze!
Natychmiast odblokuj, muszę zawieźć rodziców do restauracji!
Swietłana, stojąc przy oknie w mieszkaniu mamy, upiła łyk ciepłej herbaty z tymiankiem.
Za oknem wirowały duże płatki śniegu.
— Karta jest wystawiona na mnie, Witalik, — odpowiedziała spokojnie.
— Poproś Lidię Siemionownę, na pewno ma jakąś skrytkę z emerytury, albo ojca.
— Jaka emerytura, ty… — Swietłana już nacisnęła zakończenie połączenia.
Wiedziała, co stanie się dalej.
Na stacji benzynowej Witalij musiał przeżyć straszny wstyd: pod pogardliwym spojrzeniem kasjerki wypraszać od ojca kartę emerytalną, żeby wlać do baku nieszczęsne piętnaście litrów.
Ale prawdziwa niespodzianka czekała ich przy wyjeździe ze stacji.
Ponieważ Swietłana anulowała polisę OC i przez aplikację usług państwowych złożyła oświadczenie, że samochodem kieruje osoba postronna bez jej zgody, pierwszy patrol drogówki przy wyjeździe z miasta machnął pasiastą pałką.
Witalij jak zwykle przyhamował, z nonszalancją opuścił szybę, pewny własnej bezkarności.
Ale surowy inspektor, sprawdziwszy bazę, szybko sprowadził go na ziemię.
— Ubezpieczenie ma pan anulowane, obywatelu.
Samochód należy do Woronowej Swietłany Igorewny.
Nie jest pan wpisany do polisy.
— Przecież to samochód mojej żony! — krzyknął Witalij, czując, jak plecy mu lodowacieją.
— Byłem wpisany!
Jesteśmy małżeństwem!
— Pańska żona osobiście złożyła oświadczenie.
Pojazd podlega zatrzymaniu, proszę wysiąść z samochodu.
Czterdzieści minut później Witalij, Lidia Siemionowna i Piotr Denisowicz stali na poboczu szosy pod lodowatym wiatrem ze śniegiem.
Teściowa, otulając się swoim starym puchowym płaszczem, głośno przeklinała „tę miejską żmiję”.
Na ich oczach srebrzysty Nissan X-Trail powoli wciągano na platformę lawety.
W tym samym momencie na drugim końcu miasta, w spółdzielni garażowej „Sygnał”, przerażeni najemcy-mechanicy gorączkowo wynosili na śnieg swoje lewarki i zestawy kluczy.
— Ej, gospodyni, czemu zabierasz?
Zapłaciliśmy Witalikowi za dwa miesiące z góry! — krzyczał jeden z nich, próbując przytrzymać Swietłanę za rękaw kurtki.
— Wszystkie pytania do Witalika, — Swietłana pokazała podchodzącemu dzielnicowemu dokumenty działki i paszport katastralny.
— Ja jestem właścicielką, są pytania?
Nikt nie miał pytań.
Do stalinowskiego bloku na Oktiabrskim Polu rodzina Smirnowów dotarła dopiero wieczorem.
Wchodząc na swoje piętro, Witalij od razu zauważył przy zsypie cztery ogromne czarne worki budowlane oklejone taśmą.
Z jednego wystawał obcas starego buta teściowej.
— Co to jest?.. — wyjąkał Witalij.
Rzucił się do drzwi mieszkania, wsunął klucz do zamka, ale ten nawet nie wszedł do środka.
Na miejscu starego zamka lśniła świeżą chromowaną stalą nowiutka wkładka.
Witalij w furii zaczął walić pięściami w drzwi.
— Swietka!
Otwieraj, ty kreaturo!
Otwieraj, zadzwonię na policję!
To też moje mieszkanie!
Nad drzwiami cicho kliknął obiektyw kamery systemu inteligentnego domu.
Z głośnika rozległ się głos Swietłany:
— Policję już wezwałam, Witaliju.
Jestem tu jedyną właścicielką, a twoją tymczasową rejestrację anulowałam dziś w południe przez portal usług państwowych.
Twoje rzeczy i rzeczy twoich rodziców są w workach przy windzie, zabierajcie je i odchodźcie.
— Pozwę cię! — krzyknęła Lidia Siemionowna, rzucając się do kamery.
— Obrabowałaś mojego syna, stołeczna krowo!
— Wszystkiego dobrego, — sucho odpowiedziała Swietłana, i kamera zgasła.
Minął miesiąc.
W małej kawalerce na obrzeżach miasta Witalij, który stracił pracę z powodu ciągłych nieobecności i rozpraw sądowych, siedział w obłażącej kuchni i ze złością przewijał kanał wiadomości.
Inspekcja podatkowa przysłała mu wezwanie do zapłaty podatków za dwa lata nielegalnego wynajmu garażu, wraz z ogromną grzywną i odsetkami.
Ojciec, Piotr Denisowicz, milcząco palił przy uchylonym lufciku, starając się nie patrzeć na syna.
W rodzinie Smirnowów teraz codziennie kłócono się o to, kto kupi chleb i dlaczego rachunek za prąd wzrósł o trzysta rubli.
A w stalinowskim mieszkaniu na Oktiabrskim Polu pachniało czystością, lawendowym płynem do płukania i świeżo zaparzoną herbatą ziołową z tymiankiem.
Tamara Wasiljewna, matka Swietłany, ostrożnie, prawie bez bólu stając na nodze, przeniosła na stół półmisek z szarlotką.
— Swietoczko, jaka dziś smaczna herbata, zupełnie jak na Ałtaju.
Swietłana się uśmiechnęła.
